2021-06-21T18:08:39Z
https://jlq.ut.ac.ir/?_action=export&rf=summon&issue=9197
Law Quarterly
2588-5618
2588-5618
1397
48
4
صفحات آغازین
2018
12
22
1
5
https://jlq.ut.ac.ir/article_70495_6b201177b34b2af238b18a223d4e1e56.pdf
Law Quarterly
2588-5618
2588-5618
1397
48
4
تأثیر اندیشههای اقتصادی در توزیع مسئولیت؛ نظریۀ سببیت نسبی
حسین
اسکندری
بحث در مورد رابطۀ سببیت در دو مرحلۀ جداگانه صورت میگیرد؛ مرحلۀ اول، شناخت سبب واقعی که همان مرحلۀ تعیین امور موضوعی است و به بررسی عوامل مؤثر در بروز حادثه و تعیین نقش و جایگاه آنها بهعنوان سبب، شرط و ... میپردازد. مرحلۀ دوم همانا تعیین سبب مسئول از بین تمام اسباب و عواملی است که در مرحلۀ اول شناسایی شدهاند. در تعیین سبب مسئول، در برخی نظامهای حقوقی از شرط تقصیر سخن به میان آمده و از بین اسباب شناساییشده در مرحلۀ اول، آنهایی را مسئول میشناسند که مقصر نیز بوده باشند. در دهههای اخیر در نظام حقوقی کشورهای غربی نظریهای مطرح شده است که به موجب آن، هر سببی فارغ از داشتن تقصیر، به میزان تأثیر خود در بروز و ورود زیان، مسئول است، مطلبی که بررسی منابع حقوق داخلی از جمله فقه امامیه و حتی قوانین مدنی و مجازات اسلامی، بیانگر این امر است که نهتنها حقوق ما با این نظریه بیگانه نیست، بلکه مسئولیت براساس میزان تأثیر و نهتقصیر مورد پذیرش قوانین حاکم بر موضوع بهویژه قانون مجازات اسلامی 1392 قرار گرفته است.
The causation
Comparative causation
Comparative negligence
Statistical causation
2018
12
22
567
586
https://jlq.ut.ac.ir/article_69536_780a88e5823dd056767f9e76aee5b9d3.pdf
Law Quarterly
2588-5618
2588-5618
1397
48
4
تحلیل جبرانهای قرارداد معارض
علیرضا
باریکلو
یکی از راهکارهای حقوقی جلوگیری از انعقاد قراردادهای معارض، استفاده از جبرانهای مناسب است، چون جبرانهای مناسب میتوانند طوری ایفای نقش کنند که از سویی از زیاندیدۀ قراردادی حمایت شود و از سوی دیگر، مانع بهرهمندی طرف متخلف از کسب منافع نامشروع شود. در این مقاله جبرانهای قراردادهای معارض در حقوق قراردادهای حقوق اسلام و ایران، بررسی و ثابت شد ک اولاً قواعد مسئولیت قراردادی خسارت قرارداد غیرمعتبر را، که عدم اعتبار آن منتسب به یکی از طرفین قرارداد است، شامل میشود.؛ ثانیاً به استناد قواعدی مانند اصل حرمت مال میتوان طرف متخلف را از منافع نامشروع ناشی از آن محروم کرد و به استناد قواعدی مانند قاعدۀ غرور، ضمان ناشی از اقرار متعارض، ضمان درک و ضمان ناشی از معاوضات، منافع انتظاری زیاندیده قراردادی را قابل جبران و حمایت شمرد.
Illegitimate interests
Expected benefits
Principle of the sanctity of property
Principle of deception
Liability resulting from conflict confession
2018
12
22
587
606
https://jlq.ut.ac.ir/article_69537_d24cab3dd0fd4f204777d7daa5d8138e.pdf
Law Quarterly
2588-5618
2588-5618
1397
48
4
مبانی عدم امکان رجوع بیمهگذار به بیمهگر اتکایی با تأکید بر رویۀ قضایی انگلیس و آمریکا
حسن
پاک طینت
امروزه اشخاص و صاحبان صنعت و بهویژه بیمهگران بهمنظور تضمین جبران خسارات واردشده، درصدد اخذ پوشش بیمهای هستند. در این زمینه بعضاً دو یه سه شخص با یکدیگر رابطه دارند: بیمهگذار و بیمهگر و عنداللزوم شخص ثالث ذینفع. در این مجال، بیمهگران نیز جهت تضمین خسارات، اقدام به انعقاد قرارداد بیمه با بیمهگران دیگر میکنند که در اصطلاح به این عملیات، بیمۀ اتکایی یا بیمۀ مجدد گفته میشود. با این حال در صورت بروز خسارت بیمهگذاران درصدد رجوع نه به بیمهگر مستقیم خود، بلکه به بیمهگر اتکاییاند و در این عرصه بعضاً موفق هم بودهاند. با این حال در این مقاله دلایل عدم امکان رجوع بیمهگذار به بیمهگر اتکایی با نگاهی به رویۀ قضایی کشورهای انگلستان و آمریکا بررسی شده است.
Insured
insurer
Reinsurer
Liabilityinsurance
Indemnity insurance
2018
12
22
607
623
https://jlq.ut.ac.ir/article_69538_9a6075f9917b414618d68d4890ec9105.pdf
Law Quarterly
2588-5618
2588-5618
1397
48
4
ماهیت حقوقی «وعدۀ اجرا»ی تعهدات طبیعی
ناهید
جوانمرادی
«وعدۀ اجرا»ی تعهد، عقد عهدی است که تابع آثار و احکام عمومی قراردادهاست. مسئله این است که آیا «وعدۀ ایفای» تعهدات طبیعی نیز میتواند تنها با ارادۀ مدیون، این تعهد فاقد ضمانت اجرا را وارد جهان حقوق کند؟ یا، تحقق این امر، نیاز به رضایت طلبکار دارد؟ پراکندگی نظرها میان دکترین حقوقی و رویۀ قضایی، در این زمینه، درخور ملاحظه است. گاه نتیجۀ «وعدۀ اجرا» را تکوین تعهد جدید حقوقی با موضوع ادای دین اخلاقی میدانند و گاه تنها یک «اقرار» ساده بهمنظور تأیید و شناسایی یک تعهد اخلاقی. شماری هم مولود جدید را نتیجۀ «تبدیل» تعهد طبیعی به یک تعهد حقوقی الزامآور میانگارند.
Promise to fulfill an obligation
Natural obligations
Novation
Unilateral volition
2018
12
22
625
643
https://jlq.ut.ac.ir/article_69539_1b90896ee58757c7111c660540c7b4c9.pdf
Law Quarterly
2588-5618
2588-5618
1397
48
4
گذری بر داوری مبتنی بر انصاف و کدخدامنشی در حقوق تطبیقی
عبدالله
خدابخشی
یکی از مزایای داوری، علاوهبر حذف تشریفات، انعطاف در رسیدگی ماهوی به اختلاف است. داور میتواند با اختیاری که از طرفین بهدست میآورد، رسیدگی خود را بر مبنای انصاف قرار دهد و بهصورت کدخدامنشانه قضاوت کند. اختیاری مهم که در مراجع قضایی معمول نیست، اما داور بهخوبی میتواند از آن استفاده کرده و رأی عادلانه صادر کند. شناسایی این اختیار در عین حال، سرنوشتساز است، زیرا طرفین و مراجع قضایی کنترلکننده باید بدانند داور براساس کدام مبانی و قواعد، به نتیجۀ مورد نظر دست یافته است؟ روح مشترک این نوع داوریها که با عناوین مختلف معرفی میشوند، پرهیز از قواعد سخت و خشک قانون و پناه بردن به معیارهای منعطف برای تعدیل شرایط طرفین است. با این حال، این معیار، خود نیز ابهام دارد و ازاینرو شایسته است با نگرشی تطبیقی به این داوری، دقت در رویههای قضایی و اندیشههای حقوقی، آن را قابل کنترل و قابل درک کرد. موضوع مقالۀ حاضر شناسایی داوری مذکور و مفاهیم مرتبط با آن است.
Arbitration
Amiable composition
Ex aequo et bono
Judicial review
Court
2018
12
22
645
661
https://jlq.ut.ac.ir/article_69540_f45fb3a001beb5477e0767ff51f899c2.pdf
Law Quarterly
2588-5618
2588-5618
1397
48
4
مطالعۀ تطبیقی مفهوم ضمان در حقوق اسلامی، مسئولیت مدنی در حقوق رومی- ژرمنی و Tort در کامنلا
احمد
دیلمی
جریان سریع جهانی شدن، پژوهشهای تطبیقی حقوقی را نیز ضروری ساخته است. نخستین پیشنیاز پژوهش تطبیقی، شناسایی دقیق مفاهیم مرتبط با موضوعی است که در چند نظام حقوقی مورد مطالعة مقایسهای قرار میگیرد. در قلمرو حقوق مسئولیت مدنی و tort از یک سو، و فقه و حقوق ضمانات از سوی دیگر، شناسایی مقایسهای مفاهیم سهگانة «ضمان»، «مسئولیت مدنی» و «Tort» نخستین گام برای هر گونه پژوهش تطبیقی در این حوزه است؛ بهویژه اینکه ادبیات حقوقی رایج ما در این زمینه از شفافیت لازم برخوردار نیست و کاربردهای غیردقیق و گاهی نادرست از این واژگان وجود دارد. در این مقاله سعی شده است که هر یک از این مفاهیم سهگانه در خاستگاه اصلی خود شناسایی شود؛ سپس مقایسهای اغلب مفهومشناسانه بین آنها صورت گیرد؛ تا بهویژه مناسبات مفهومی واژة «ضمان» که از پیچیدهترین مفاهیم در فقه و حقوق اسلامی است، با نظایر آن در دو نظام حقوقی مذکور روشن شود.
Ḍamān
civil liability
Civil law
Common law
legal system
Tort
Islamic Fiqh
2018
12
22
663
682
https://jlq.ut.ac.ir/article_69541_c844f323c1b9bfa6a9a86280567af885.pdf
Law Quarterly
2588-5618
2588-5618
1397
48
4
بررسی نهاد انتقال حقوق دینی در ایران، انگلیس و اسناد بینالمللی
سید عزتالله
عراقی
حسین
جلالی
محمدرضا
پیرهادی
تحقق نهاد انتقال حقوق دینی برخلاف نهاد انتقال قرارداد نیازمند کسب رضایت متعهد نبوده و حقوق متعلق به اشخاص خواه بهصورت ارادی، خواه بهصورت غیرارادی قابل انتقال به دیگری است، مگر آنکه خلاف آن بنابر دلیل قطعی مانند توافق بر منع انتقال یا شخصی بودن آن مسلم گردد. در اسناد بینالمللی مورد مطالعه (اصول قراردادهای تجاری بینالمللی، اصول حقوق قراردادهای اروپا و طرح چارچوب مشترک مرجع) صرفاً انتقال ارادی حقوق شناسایی شده و برخلاف حقوق ایران و انگلیس، انتقال غیرارادی آن تحلیل و بررسی نشده است. همچنین با توجه به تمایز انتقال کلی حقوق از انتقال جزئی آن باید بر این باور بود که در حقوق پولی برخلاف حقوق غیرپولی اصل بر انتقال جزئی آن است و شخص میتواند بیآنکه کل حقوق خویش را واگذار کند، صرفاً بخشی از آن را به دیگری منتقل کند، حال آنکه در حقوق غیرپولی، اصل بر عدم انتقال جزئی است، مگر آنکه آن حق قابل تجزیه بوده و واگذاری آن سبب افزایش هزینۀ غیرمتعارف متعهد نگردد.
Transferor
Transferee
Total assignment
Partial assignment
2018
12
22
683
701
https://jlq.ut.ac.ir/article_69542_cb89fbfbdc81d45394d26ac566b2350f.pdf
Law Quarterly
2588-5618
2588-5618
1397
48
4
تحلیل حقوقی اوراق مشارکت: اوراق مشارکت؛ اوراقی غیربازاری
احد
قلیزاده منقوطای
همواره این سؤال در ذهن صاحبنظران وجود داشته است که آیا اوراق مشارکت توانستهاند جایگزین شایستهای در بازار برای اوراق قرضه باشند؟ تحلیل حقوقی حاضر نشان میدهد که اوراق مشارکت جایگزینی برای اوراق قرضۀ مورد نیاز بازارند. با این حال، با وجود تفاوتهای اساسی میان اوراق سهام و اوراق قرضه، اوراق مشارکت ترکیبی از اوراق سهام و اوراق قرضهاند. بهعبارتی هم مزایای اوراق قرضه و هم مزایای اوراق سهام را دارا هستند، بدون اینکه از معایب هر یک از آنها سهمی برده باشند. ضمن اینکه مسائل حقوقی مربوط به مدیریت طرح موضوع این اوراق همچنین مسئولیت ناشی از این اوراق برای دارندۀ آن مورد توجه قانونگذار قرار نگرفته است. راهکار در نظر گرفتهشده برای اوراق مشارکت اگرچه از نظر فقهی پذیرفته شده، از نظر حقوقی اقتصادی دچار خطاست، بنابراین این اوراق از نظر عملی و در بازار (در میان بخش خصوصی) قابل پذیرش نبوده و مورد پذیرش و استفاده قرار نگرفتهاند. در نتیجه، اوراق مشارکت نتوانستهاند جایگزین مناسبی برای اوراق قرضه باشند.
Partnership securities
Stocks
Debentures
2018
12
22
703
722
https://jlq.ut.ac.ir/article_69544_1d2a4c60cada67dc8c9736e757c61572.pdf
Law Quarterly
2588-5618
2588-5618
1397
48
4
شروط تحمیلی در قراردادهای حملونقل هوایی
عباس
کریمی
خشایار
اسفندیاری فر
قراردادهای حملونقل هوایی، نوعی قرارداد مصرف محسوب میشود. با توجه به اینکه روزانه هزاران و حتی شاید میلیونها قرارداد حملونقل بین شرکتهای هواپیمایی (بهعنوان متخصص) و مسافران (بهعنوان مصرفکننده) منعقد میشود، شناسایی شروط تحمیلی در قراردادهای مذکور که بیانگر سوء استفادۀ شرکتهای هواپیمایی از قدرتشان است، ضروری بهنظر میرسد. با توجه به اینکه برای مبارزه با شروط تحمیلی، علاوهبر شناسایی مصادیق شروط تحمیلی، انتخاب راهکار قانونی مناسب برای مقابله با آنها نیز لازم است، برخی کشورها بهویژه کشورهای عضو اتحادیۀ اروپا اقدام به حذف شروط تحمیلی در قرارداد و در برخی دیگر مبادرت به تعدیل شروط تحمیلی (و نه حذف آن) کردهاند. در این مقاله ابتدا به شناسایی شروط تحمیلی در قراردادهای حملونقل هوایی و سپس بررسی احکام مربوط به آن پرداخته میشود.
Unfair terms
Air transportation contract
Invalidity of the unfair terms
Amending the unfair terms
2018
12
22
723
742
https://jlq.ut.ac.ir/article_69545_99f6122aa7c85d9f06c4af865aa4c62d.pdf
Law Quarterly
2588-5618
2588-5618
1397
48
4
موضوع و ماهیت تعهد داور
عباس
میرشکاری
محسن
سلیمی
داوری، شیوۀ جایگزین است که در آن داورِ بیطرف و منتخب خود طرفین در خارج از دادگاه در پی حل اختلاف است. در جریان داوری، داور بازیگر اصلی است و اوست که نهایتاً در خصوص اختلاف اتخاذ تصمیم میکند. مهمترین تعهد داور در این کارزار التزام به حل واقعی اختلاف و احقاق عادلانۀ حق است و سایر تعهدات او فرع بر این تعهد اصلی است. ایجاد این تعهد مستلزم پذیرش داور است و با تحقق اختلاف و درخواست رسیدگی از جانب یکی از طرفین، داور مکلف به اجرای تعهدی است که با ارادۀ خویش پذیرفته است. نوشتار حاضر با طرح این سؤال که موضوع و ماهیت التزام داور به حلوفصل اختلاف چیست، با استفاده از روش کتابخانهای و مراجعه به منابع داخلی و خارجی در پی تبیین برخی جوانب این تعهد از نظر حقوق تعهدات است. در این زمینه میتوان گفت که تعهد داور به حل اختلاف در واقع التزام به صدور رأی است، این تعهد همانند سایر التزامات قراردادی باید معین و مقدور باشد و در مسیر اجرای آن داور همانند دادرس باید در پی کشف حقیقت باشد.
obligation
Arbitrator
Contract
Dispute resolution
2018
12
22
743
759
https://jlq.ut.ac.ir/article_69547_18e3ae2cdf640a7b0b9fce4ed11bc0a5.pdf
Law Quarterly
2588-5618
2588-5618
1397
48
4
چکیده های انگلیسی
2018
12
22
1
10
https://jlq.ut.ac.ir/article_70494_1cca49a5e79f7da14341fb3e78c7295c.pdf