دانشگاه تهران مطالعات حقوق خصوصی 2588-5618 55 1 2025 04 09 Civil Liability for Spoliation of Evidence ضمان خارج کردن دلیل اثبات دعوا از دسترس مدعی 103 130 102003 10.22059/jlq.2025.380483.1007941 FA محسن صفری دانشیار، گروه حقوق خصوصی و اسلامی، دانشکدة حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران. سیدساسان قدسی دانش‌آموختۀ دکتری حقوق خصوصی، دانشکدة حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، ایران Journal Article 2024 10 15 The exclusion of certain evidence, such as testimony, documents, or presumptions, from the plaintiff’s access renders it difficult, and in many cases impossible, to prove a claim, resulting in prejudice to the plaintiff. Actions such as withholding, destroying, altering, or concealing evidence, or otherwise preventing access to it, may be undertaken by the defendant or a third party, thereby removing the evidence from the plaintiff’s reach. However, liability for the resulting prejudice does not arise in all cases of spoliation. The spoliator is liable only when, with knowledge that the material constitutes evidence, they intentionally or through fault remove it from the plaintiff’s access, thereby causing prejudice due to the plaintiff’s inability to prove their claim. خارج کردن برخی دلایل اثبات دعوا، یعنی شهادت، سند و امارات، از دسترس مدعی، موجب می‌شود تا امکان اثبات ادعا، دشوار و در بسیاری از موارد غیرممکن شود، که ممکن است سبب ورود زیان به مدعی شود. خودداری از ارائۀ دلیل، از بین بردن آن، تغییر و اخفای دلیل و جلوگیری از دسترسی به آن، از جمله اقداماتی است که توسط مدعی‌علیه یا شخص ثالث صورت می‌پذیرد و از طریق آن، دلیل از دسترس مدعی خارج می‌شود. با این حال در همۀ موارد، مسئولیت زیان ناشی از خارج کردن دلیل اثبات دعوا از دسترس مدعی، بر عهدۀ عامل نیست. تنها در مواردی که عامل، با علم به‌ دلیل بودن، عمداً یا در اثر ارتکاب تقصیر، دلیل را از دسترس مدعی خارج کند، مسئولیت ضرر ناشی از عدم اثبات دعوا، بر عهدۀ وی خواهد بود. https://jlq.ut.ac.ir/article_102003_d5469650212c73103d4732e192b4af79.pdf