Law Quarterly

Law Quarterly

POSSIBILITY OF ENDOWMENT (WAQF) OF ‎PROPRIETARY WORTH IN LIGHT OF A NEW ANALYSIS OF ‎THE ENDOWMENT CCONTRACT

Document Type : Research Paper

Author
Sayed Mohammad Hassan Malaekehpour Shoushtari
Assistant Professor,‎‏ ‏Shahid Chamran University, Faculty of Law and ‎Political Science.‎
10.22059/jlq.2021.309037.1007433
Abstract
Abstract
While endowments (waqf), sometimes called everlasting charities, has the capability to turn the wheels of production and business prosperity, some statistics suggest that the current efficacy of endowments in Iran is below half a percent. One main reason for this could be the literalist interpretations put forward of the relevant Islamic legal texts. Apparently, the object of the endowment contract is always the substance of a specified property, and the substitution of that object with a new item is not allowed. A new analysis of the endowment contract, focusing on its main purpose, namely the continuous flow of usufructs, however, can solve many problems. What this analysis indicates is, first, that the essence of the endowment is the usufruct flow, and second, that the endowment is not limited to the substance of the property, but it can also have the proprietary worth as its object. Therefore, the Endowment Organization, as the institutional custodian of endowments in Iran, can rely on this new interpretation, upholding the endowment of proprietary worth, in substituting the endowed properties.
Keywords
Keywords: Endowment
Substitution of the Endowed Property
‎Endowment Institution
Endowment of Proprietary Worth
Property.‎
  1. ابن‌جمهور، محمدعلی بن ابراهیم الاحسائی (1403ق). عوالی اللآلی عوالی اللئالی العزیزیة فی الاحادیث الدینیة، ج 2، قم: مؤسسۀ سیدالشهداء(ع).
  2. ابن همام، محمد بن عبدالواحد (بی‌تا). شرح فتح القدیر، بیروت: دار الحیاء التراث العربی.
  3. ابهری علی‌آبادی حمید؛ رضیان، عبداله (1385). «لزوم انطباق موارد جواز بیع عین موقوفه در قانون مدنی ایران با فقه اسلامی»، نشریۀ مقالات و بررسی‌ها، ش 85، تابستان، ص 32-11.  http://ensani.ir/file/download/article/20110209174439     (تاریخ مشاهده 04/03/1400)
  1. --------------------------- (1386). «مفهوم و ماهیت وقف و وضعیت مالکیت مال موقوفه در فقه امامیه و حقوق مدنی ایران»، نشریۀ مقالات و بررسی‌ها، ش 96، زمستان، ص 30-11. https://www.sid.ir/fa/Journal/ViewPaper.aspx?ID=79302   (تاریخ مشاهده 02/03/1400)
  1. امامی، سید حسن (1395). حقوق مدنی، ج 1، تهران: اسلامیه.
  2. انصاری، مرتضی (1415ق). کتاب المکاسب، ج 4، قم: تراث الشیخ الأعظم.
  3. تستری، اسداله (بی‌تا). مقابس الأنوار و نفائس الأسرار، ج 1، قم: مؤسسۀ آل‌‌البیت (ع)، لاحیاء التراث.
  4. حائری، سید کاظم (1423ق). فقه العقود، ج 1، قم: مجمع الفکر الإسلامی.
  5. حسینی عاملی، سید محمدجواد (بی‌تا). مفتاح الکرامة فی شرح قواعد العلامة للفقیه، جلد نهم، بیروت: دار الاحیاء التراث العربی.
  6. حکیم، سید محسن (1371). نهج‌الفقاهه، ج اول، قم: 22 بهمن.
  7. حلی (علامه)، ابومنصور جمال‌الدین حسن بن یوسف بن مطهّر (1418ق). قواعد الاحکام، ج 2، قم: مؤسسة النشر الإسلامی التابعة لجماعة المدرسین بقم.
  8. خراسانی، محمدکاظم (1413ق). کتاب فی الوقف، قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعۀ مدرسین حوزۀ علمیۀ قم.
  9. خمینی، سید روح‌اله (1434ق). تحریر الوسیله، ج 2، تهران: مؤسسۀ تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
  10. -------------- (1364). کتاب البیع، ج 3، قم: مؤسسۀ مطبوعاتی اسماعیلیان.
  11. خوئی، سید ابوالقاسم (1371). مصباح الفقاهة، ج 5، قم: وجدانی.
  12. -------------- (1424ق). منهاج الصالحین، ج 2، نجف: مؤسسة الخوئی الإسلامیة.
  13. رحمانی، محمد، (1376). «قاعدۀ الوقوف بحسب مایوقفها اهلها»، فصلنامۀ وقف میراث جاودان، سال پنجم، ش 2، ص 67-58.

https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/280031/    (تاریخ مشاهده 02/02/1399)

  1. رضایی، مهدیه؛ صدری، سید محمد؛ آقاجانی قناد، محمدرضا (1392). «وقف پول»، نشریۀ فقه و مبانی حقوق اسلامی، سال چهل‌وششم، ش 2، پاییز و زمستان، ص 277-261.http://ensani.ir/fa/article/335751/   (تاریخ مشاهده 19/12/1398)
  1. روشن، محمد؛ مظفری مصطفی؛ میرزایی، هانیه (1398). «بررسی وضعیت فقهی و حقوقی بیت کوین»، نشریۀ تحقیقات حقوقی، دورۀ 22، ش 87، پاییز، ص 78-49.https://lawresearchmagazine.sbu.ac.ir/article_82656.html (تاریخ مشاهده 29/10/1398)

Doi 10.29252/LAWRESEARCH.22.87.49

  1. زحیلی، وهبه (1422ق. الفقه الاسلامی و ادلته، ج 10، دمشق: دارالفکر.
  2. زرگر، یداله؛ سعادتفر، جواد (1386)، «امکان‌سنجی وقف پول (ابزاری جدید در توسعۀ ادبیات و فعالیت­های اقتصادی)»، فصلنامۀ پژوهش‌های اقتصادی، سال هفتم، ش 1، ص 126-109.https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=64464(تاریخ مشاهده 02/10/1398)
  1. سبحانی، جعفر، درس خارج فقه، تارنمای اینترنتی مدرسۀ فقاهت،https://www.eshia.ir/Feqh/Archive/text/sobhani/feqh/95/951102، (تاریخ مشاهده 2/11/95)
  1. طباطبایی یزدی، سید محمدکاظم (1414ق). تکملة العروة الوثقی، ج 1، قم: مکتبة الداوری.
  2. طباطبائی مجاهد، سید محمد (بی‌تا). کتاب المناهل، ج 1، قم: موسسۀ آل‌البیت (ع).
  3. طریحی نجفی، فخرالدین (1379ق). مجمع البحرین، تهران: بوذر جمهری مصطفوی.
  4. طوسی، ابو جعفر محمد بن حسن (1387ق). المبسوط فی فقه الامامیه، ج 3، تهران: المکتبه المرتضویه لاحیاء الآثار الجعفریه.
  5. ------------------------ (1411ق). الخلاف، ج 3، قم: مؤسسة النشر الاسلامی، تابعة الجماعة المدرسین.
  6. عاملی (شهید اول)، ابوعبداله شمس‌الدین محمد بن مکی بن محمد شامی (بی‌تا). الدروس الشرعیه فی فقه الامامیه، ج 2، قم: مؤسسة النشر الاسلامی التابعة لجماعة المدرسین.
  7. عاملی (شهید ثانی)، زین‌الدین بن نورالدین علی بن احمد عاملی جُبَعی (1413ق). مَسالِکُ الأفْهام فی شَرْحِ (إلی تَنْقیح) شَرائع الْإسْلام، ج 5، قم: مؤسسة المعارف الاسلامیة.
  8. ----------------------------------------------- – (1410ق). الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة، ج3، قم: داوری.
  9. قمی، میرزا ابوالقاسم (1371). جامع الشتات فی أجوبة السؤالات، ج 4، تهران: کیهان.
  10. کاتوزیان، ناصر (1379). «تحول نهاد وقف و دورنمای آیندۀ آن»، مجلۀ دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دورۀ 48، شمارۀ پیاپی 778، تابستان، ص 94-71.                                         http://ensani.ir/fa/article/68378/      (تاریخ مشاهده 14/03/1399)
  1. ---------- (1387). عقود معین 3 حقوق مدنی عطایا، تهران: کتابخانۀ گنج دانش.
  2. کاظمی نجف‌آبادی، مصطفی (1396). «نگرشی جدید به تصحیح وقف پول با توجه به ماهیت وقف و چیستی پول»، فصلنامۀ دین و قانون، دورۀ 5، ش 1 5، ص 172-137.http://qjrl.cmirq.ir/browse.php?a_id=154&sid=1&slc_lang=fa   (تاریخ مشاهده 24/05/1399)
  1. محقق اصفهانی، محمدحسین (1419ق). حاشیۀ مکاسب، ج 3، قم: دار المصطفی (ص) لإحیاء التراث.
  2. محقق داماد، سید مصطفی (1388). نظریۀ عمومی شروط و التزامات در حقوق اسلامی، تهران: مرکز نشر علوم اسلامی.
  3. محقق کرکی، علی ابن الحسین (1414ق). جامع المقاصد، ج 9، قم: مؤسسۀ آل‌البیت (ع)، لاحیاء التراث.
  4. مصطفوی، سید محمدکاظم (1423ق). فقه المعاملات، قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعۀ مدرسین حوزۀ علمیۀ قم.
  5. مغنیه، محمدجواد (1421ق). الفقه علی المذاهب الخمسة، ج 2، بیروت: دار التیار الجدید.
  6. مکارم شیرازی، ناصر درس خارج فقه، تارنمای اینترنتی مدرسۀ فقاهت،https://www.eshia.ir/Feqh/Archive/text/makarem/feqh/95/960211/،  (تاریخ مشاهده 11/02/1396)
  1. مؤسسۀ دائره‌المعارف فقه اسلامی (1388). فقه اهل بیت (ع)، ج 60، قم: مؤسسۀ دائرة‌المعارف فقه اسلامی بر مذهب اهل بیت (ع).
  2. نوری (محدث)، حسین (1408ق). مستدرک الوسائل، ج 14، قم: مؤسسۀ آل‌البیت (ع)، لاحیاء التراث.
  3. هاشمی شاهرودی، سید محمود (1374). احکام فقهی کاهش ارزش پول»، مجلۀ فقه اهل بیت، ش 2، ص 11-5.http://ensani.ir/fa/article/74421/ (تاریخ مشاهده 11/01/1399)
Law Quarterly
Volume 51, Issue 3
Summer 2021
Pages 587-604