پذیرش سخن مُدّعیِ بدون بیّنه با رویکردی به قاعده «کلّما لا یعلم الّا من قِبَل المدّعی، یقبل قوله فیه بلا بیّنه»

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشکده علوم انسانی دانشگاه یاسوج

چکیده

در مواردی سخن مدّعی، بر پایه قاعده­ی «کلّما لا یعلم الّا من قبل المدّعی، یقبل قوله فیه بلا بیّنه» بدون نیاز به اقامه­ بیّنه، پذیرفته می­شود به این معنا، هر چیزی که تنها به واسطه­ی مدّعی دانسته  می­شود و از طرف او قابل اثبات می­باشد، ادّعای وی در آن مورد بدون نیاز به بیّنه پذیرفته می­شود. این قاعده مشهور در ابواب مختلف فقه مانند شرکت، نکاح، طلاق و زکات کاربرد دارد و ادله­ای مانند روایات، بنای عقلاء، استقرا و تعلیل،  اثبات کننده­ آنند. گاه نپذیرفتن سخن مدعی هرچند شاهدی نداشته باشد، مشکلاتی را به بار می­آورد، مسائلی مانند زندانی شدن دائمی وی، ایجاد حرج و ضرر و مشقت­های بسیار، تعطیل شدن احکام و گشوده ماندن پرونده­ها و به نتیجه نرسیدن دعواها سبب می­گردد که قانونگذار و شارع به ادعای مدعی ترتیب اثر دهد و سخن وی را بپذیرد.

کلیدواژه‌ها