بررسی جایگاه تجارت الکترونیکی محصولات دیجیتالی و طبقه‌بندی آن در موازین سازمان جهانی تجارت

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق مالکیت فکری دانشکدۀ حقوق دانشگاه شهید بهشتی

2 دانشجوی دکتری حقوق نفت و گاز پردیس فارابی (قم) دانشگاه تهران

چکیده

     از همان ابتدای نظام‌بخشی به تجارت الکترونیکی در عرصۀ بین‌المللی، مهم‌ترین موضوعی که در این خصوص خود را نمایان ساخت، طبقه‌بندی تجارت الکترونیکی به‌ویژه در زمینۀ محصولات دیجیتالی تحت یکی از نظام‌های حقوقی سازمان، یعنی گات، گتس، تریپس، یا ترکیبی از مقررات گات و گتس بود. سیستم ترکیبی و نظام تریپس به لحاظ عملی و نظری ظرفیت کافی را برای دربرگیری این موضوع نداشته و درحقیقت اختلاف اصلی ناظر به شمول مقررات گات یا گتس بر تجارت الکترونیکی بوده است. منازعۀ اصلی میان ایالات متحدة امریکا و برخی کشورهای صنعتی از یک‌‌سو، و اتحادیۀ اروپا و کشورهای درحال توسعه از سوی دیگر بوده است؛ به‌گونه‌ای که گروه اول خواهان اعمال مقررات گات بر تجارت الکترونیکی شده و دستۀ دوم مقررات گتس را در این زمینه مناسب‌تر قلمداد کرده‌ است. این اختلاف دیدگاه‌ها که مبتنی بر نوع نگرش خاص حقوقی و تجاری طرفین بوده، تاکنون نیز ادامه یافته است، ولی به‌نظر می‌رسد که شرایط برای پذیرش تجارت الکترونیکی به‌‌مثابه نوعی خدمت، مهیاتر است و احتمال می‌رود در آینده، تجارت الکترونیکی تحت مقررات گتس قرار بگیرد.

کلیدواژه‌ها


الف) فارسی:

1. کمالی اردکانی، مسعود، نصیری، میترا (1382)، تجارت خدمات در سازمان تجارت جهانی (ترجمه)، چاپ اول، تهران، شرکت چاپ و نشر بازرگانی.

2. بیدآباد، بیژن (1387)، سازمان جهانی تجارت و الحاق ایران پیش‌نیازهای اصلاح ساختار اقتصاد کشور، چاپ دوم، ت‍ه‍ران‌، گ‍ی‍ت‍ی‌ه‍ن‍ر.

 

ب) خارجی:

  1. Appleton, Arthur & Plummer, Michael, (2005), The World Trade Organization: Legal, Economic and Political Analysis, Springer, USA
  2. Baker, Stewart et al, (2001), E-Products and the WTO, The International Lawyer, Vol. 35, No. 1
  3. Basu, Subhajit, (2007),Global Perspectives on E-commerce Taxation Law, Ashgate Publishing, UK
  4. Burri, Mira & Cottier, Thomas, (2012),Trade Governance in the Digital Age: World Trade Forum, Cambridge University Press, UK
  5. Calcano, Maria, (2013), Classification of E-products Under the WTO System, Submitted In Partial Fulfillment Of The Requirements For Degree Of Master Of Electronic Commerce At Dalhousie University
  6. Charles, Paul & Crookes, Irwin, (2010), Intellectual Property Regime Evolution in China and India, BRILL, Netherlands
  7. Diamond, Nicholai, (2013), Killer Games And Gats: Why The Wto Should Permit Germany To Restrict Market Access To Violent Online Video Games, The Geo. Wash. Int’l L. Rev, V. 45
  8. Diebold, Nicolas F., (2010), Non-Discrimination in International Trade in Services: 'Likeness' in WTO/GATS,  Cambridge University Press, UK
  9. Drake, William J& Kalypso, Nicolaïdis, (2000), GATS 2000: New Directions in Services Trade Liberalization, Washington DC: The Brookings Institution Press
  10. Friberg, Emil, (2001), International Electronic Commerce: Definitions and Policy Implications, DIANE Publishing, Netherlands
  11. Ginsburgh, Victor & Throsby, David, (2013), Handbook of the Economics of Art and Culture, V. 2, Newnes, Holland
  12. Grimmett, Jeanne J., (2011), WTO Dispute Settlement: Status of U. S. Compliance in Pending Cases, DIANE Publishing, Netherlands
  13. Irwin Crookes, Paul C., (2010),Intellectual Property Regime Evolution in China and India, BRILL, Netherlands
  14. Kariyawasam, Rohan, (2008), International Economic Law and the Digital Divide, Edward Elgar Publishing, UK
  15. Mercurio, Bryne & Ni, Kuie-Jung, (2013), Science and Technology in International Economic Law: Balancing Competing Interest,Routledge, UK
  16. Pager, Sean A & Candeub, Adam, (2012),Transnational Culture in the Internet Age, Edward Elgar Publishing, UK
  17. Panagariya, Arvind, (2000), E-Commerce, WTO and Developing Countries, United Nations Publications, USA
  18. Pankratius Victor, (2007), Product Lines for Digital Information Products, KIT Scientific Publishing, USA
  19. Price, Monroe E et al, (2013), Routledge Handbook of Media Law, Routledge, UK
  20. Reinert, Kenneth A et al, (2010),The Princeton Encyclopedia of the World Economy, Princeton University Press, USA
  21. Van Calster, Greet & Provst, Marie, (2013), Research Handbook on Environment, Health and the WTO, Edward Elgar Publishing, Canada
  22. Vogelsang, Michael, (2010),Digitalization in Open Economies: Theory and Policy Implications, Springer, Nerherlands
  23. Wunsch-Vincent, Sacha, (2002), Outstanding WTO Issues and Deliverables with Respect to the Electronic Cross-border Trade of Digital Products,For discussion during the International Workshop on“Competition, Cultural Variety and Global Governance: The Case of the GlobalAudio-Visual System”, Washington D.C., USA
  24. Wunsch-Vincent, Sacha, (2006), The WTO, the Internet and Trade in Digital Products: EC-US Perspectives, Oxford and Portland, USA
  25. Weber, Rolf H & Burri, Mira, (2012), Classification of Services in the Digital Economy, Springer, UK