شرط انحصار متن کتبی قرارداد در حقوق انگلیس، ایران، اصول قراردادهای اروپا و اصول قراردادهای بازرگانی بین‌المللی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه حقوق خصوصی دانشکده حقوق دانشگاه پیام نور

چکیده

به‌موجب شرط انحصار یا تمامیت متن کتبی قرارداد که به‌ویژه در قراردادهای تجاری، جزء مواد ثابت و شروط استاندارد شده است، حقوق و تعهدات طرف‌ها به متن کتبی قرارداد منحصر و محدود بوده، زیرا قرارداد، مستقل از مذاکرات پیشین و روابط قبلی است وهرچه مورد گفتگو ومذاکرۀ طرف‌ها قرار گیرد، اما در متن کتبی قرارداد وارد نشود، از آن خارج است. به این ترتیب، مذاکرات، روابط و توافق‌های پیش از قرارداد که در متن کتبی وارد نشده‌اند، بخشی از مفاد قرارداد تلقی نمی‌شوند. قلمرو و اثر شرط انحصار متن کتبی قرارداد، به‌ویژه در صورت ابهام یا نقص و خلأ قرارداد، موضوعات مورد توجه این پژوهش است. با این فرضیات که تفسیر ارادۀ طرف‌های قرارداد را نمی‌توان در خلأ و بدون عرف و عادت و شروط ضمنی و بنایی به‌انجام رساند و بر مبنای اصل حاکمیت اراده، این نتیجه حاصل می‌شود که وجود شرط انحصار مانع تفسیر یا کشف ارادۀ طرف‌های قرارداد از طریق سایر منابع قراردادی و وسایل غیرمکتوب از قبیل عرف وعادت نیست. در تعیین حقوق و تعهدات قراردادی، ارزش این شرط تنها ایجاد اماره و فرض بر شامل نشدن حقوق و تعهدات مطرح‌شده در روابط و مذاکرات پیش از قرارداد در قرارداد مکتوب فعلی است و البته خلاف آن با اصول حاکمیت اراده و منع رفتار معارض قابل اثبات است. ارادۀ طرف‌های قرارداد، با هر وسیله‌ای که احراز شود، و سایر منابع قراردادی، به‌ویژه عرف، بر قرارداد حاکم‌اند و حقوق و تعهدات قراردادی را تعیین می‌نمایند.

کلیدواژه‌ها


الف) فارسی

1.امامی، سید حسن، ) 1373)، حقوق مدنی، جلد اول، تهران: انتشارات اسلامیه.

2.اخلاقی، بهروز و فرهاد، امام، (1385)، اصول قراردادهای تجاری­بین­المللی، تهران: انتشارات شهردانش.

3.بروجردی عبده، محمد، (1380)، حقوق مدنی،تهران: انتشارات مجد.

4.جعفری لنگرودی، محمدجعفر، (1340)، تأثیر اراده در حقوق مدنی، تهران: انتشارات­گنج­دانش.

5.جعفری لنگرودی، محمدجعفر، (1389)، حقوق تعهدات، تهران:انتشارات­گنج­دانش.

6.سیمایی صراف، حسین، (1380)، شرط ضمنی، قم:دفتر تبلیغات اسلامی.

7.شعاریان، ابراهیم، (1389)، ابراهیم ترابی، اصول حقوق قراردادهای اروپا وحقوق ایران، تبریز: فروزش.

8.شهیدی، مهدی، (1391)، حقوق­مدنی(شروط­ضمن­عقد)، ج­چهارم،تهران: انتشارات­مجد. 9.شهیدی، مهدی( 1382)، آثار قرار دادها و تعهدات، تهران: انتشارات مجد.

10.شهیدی، مهدی، (1381)، اصول قراردادها و تعهدات، تهران: انتشارات مجد.

11.صفائی، سید حسین و دیگران (1384)، حقوق بیع بین‌المللی با مطالعۀ تطبیقی،  تهران: دانشگاه تهران.

12.صفائی، سید حسین، ( 1384)، دوره مقدماتی حقوق مدنی، جلد دوم، تهران: میزان.

13.قاسمی، محسن، (1389)، شکل‌گرایی درحقوق مدنی، تهران: میزان.

14.کاتوزیان، ناصر، (1383ب)، حقوق مدنی (قواعدعمومی قراردادها)، جلد پنجم، تهران: انتشارات انتشار.

15.کاتوزیان، ناصر، (1383الف)، حقوق مدنی (قواعد عمومی قراردادها)، جلد چهارم، تهران: انتشارات انتشار.

16.کاتوزیان، ناصر، (1380)، حقوق مدنی( قواعد عمومی قراردادها)، جلد سوم، تهران: انتشارات انتشار.

17.کاتوزیان، ناصر، ( 1384)، دوره عقود معین، جلد اول، معاملات معوض، عقود تملیکی،تهران: انتشارات انتشار.

18.میر محمد صادقی، حسین، ( 1377)، مروری بر حقوق قراردادها در انگلستان، تهران: نشر حقوقدان.

19.محقق داماد، سید مصطفی، جلیل قنواتی و سید حسن وحدتی شبیری و ابراهیم عبدی‌پور، (1391)، حقوق قراردادها در فقه امامیه، ج اول، تهران: سمت.

20.یزدی، سید محمدکاظم، (1376)، سؤال و جواب، تهران: دفتر نشر علوم اسلامی.

ب) عربی

1-     انصاری، شیخ مرتضی، (1410 ق الف)، المکاسب، جلد دوم، بیروت: مؤسسۀ النعمان.

2-     انصاری، شیخ مرتضی، (1410ق. ب)، کتاب المکاسب، جلد سوم، بیروت: مؤسسۀ النعمان.

3-     الجبعی العاملی، زین‌الدین (شهید ثانی)( 1398ق)، الروضه البهیه فی شرح اللمعه الدمشقیه، نجف: جامعه النجف الدینیه.

4-     حسینی مراغی، میرعبدالفتاح، (1418 ق)، العناوین، جلد سوم، قم: مؤسسۀ نشر اسلامی.

5-     طباطبایی، سید علی، (1419ق)، ریاض المسایل، جلد هشتم،  قم: مؤسسۀ نشر اسلامی.

6-     نائینی، میرزا محمدحسین، (1421)، منیه الطالب، جلد دوم، قم: مرسسۀ نشر اسلامی.

7-     نجفی،شیخ محمدحسن، (1412ق الف)، جواهر الکلام، جلد هشتم، بیروت: دارالمورخ العربی.

8.- نجفی، شیخ محمدحسن، (1412ق ب) ، جواهر الکلام، جلد یازدهم، بیروت: دارالمورخ العربی.

ج) انگلیسی

1. Bush, D (2006), The Principles of European Contract Law (part III) and Dutch Law, The Hague: Kluwer Law International

2.Calleo, Peter J., 2001, “The inapplicability of the parole evidence rule to the United Nations Convention on Contracts for the International Sale of Goods”, Hofstra Law Review Vol.28  s. 799.

3. Chandler, Adrian. Brown, Ian (2010), Law of Contract, 6th edition, Oxford University Press.

4. Chen, wishart, Mindy,2005, Contract Law, first edition, Oxford University Press.

5. Chitty, 1977, Chitty on Contract, volume I, 24th edition, London, Sweet & Maxwell.

6. Davies, F. R, 1977, Contract, third edition, London, Sweet &Maxwell.

7. Farnsworth E. Allan, Farnsworth on Contracts, 3rd edition, New York 2004.

8. Furmston, M. P., 1996, Cheshire, Fiffot and Furmston, s Law of Contract, 12th edition, London, Butterworths.

9. Guest, A. G., 1975, Anson’s Law of Contract, 24th edition, Oxford, Clarendon Press.

10. Henrik Worsted Bjørnstad, 2007, Entire Agreement Clauses, University of Oslo.

 

11. Honnold, John. O. 1991, Uniform Law for International Sales under the 1980 United Nations Convention,  Kluewer Law & Taxation.

 12. Macintosh. Kerry. L, 1988”When are merger clauses unconscionable?” Denver University Law Review, 64 Denv. U.L. Rev.529.

13.McKendrick, Ewan, 2000, Contract Law, Oxford: Mac Millan.

14.McMeel, Gerard, 2007, The Construction of Contracts, Oxford University Press.

15.O, Sullivan, Janet, Hilliard, Jonathan, 2006, The Law of Contract, second edition, Oxford University Press.

16.Lando Ole &Beale Hugh (2000), The Principles of European Contract Law (part III), The Hague: Kluwer Law International.

17.Lewison, Kim (1997), The Interpretation of contracts,London:Sweet&Maxwell.

18.Richards, Paul H., 2005, Law of Contract, 5th edition, London: Longman.

19.Schelechtriem, p., 1998, Commentary on the UN Convention on the International Sales of Goods, second edition, Oxford University Press.

20.Stone, Richard (2009), The Modern Law of Contract, London and New York: Rutledge Cavendish.

21.Treitel, Guenter, 1999, The Law of Contract, 10th edition, London, Sweet &Maxwell.

22.Wheeler, Sally. Shaw, Jo, 1994, Contract Law Cases, Materials and Commentary, Oxford: Clarendon Press.