مرجع صالح برای رسیدگی اعتراض شخص ثالث به رأی و اعتراض ثالث اجرایی (با تأکید بر رویۀ قضایی ایران)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار حقوق خصوصی و اقتصادی دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبائی

2 دانشجوی مقطع دکتری دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبائی

چکیده

چنانچه شخص ثالث آرای صادره از مراجع قضایی یا اجرای تصمیمات قضایی را مخل حقوق بداند می‌تواند مراتب اعتراض خود را به مرجع صالح اعلام کند. با توجه به تفاوت مبنایی اعتراض ثالث به رأی و اعتراض ثالث اجرایی مرجع رسیدگی به این دعاوی متفاوت خواهد بود، به‌ طوری ‌که اعتراض شخص ثالث اصلی به ‌حکم در دادگاه صادرکنندۀ رأی قطعی مطرح می‌شود. اعتراض ثالث طاری در دادگاهی که دعوا در آن مطرح است بدون تقدیم دادخواست به عمل خواهد آمد، اما اگر درجۀ دادگاه پایین‌تر از دادگاهی باشد که رأی معترض‌عنه را صادر کرده است، معترض دادخواست خود را به دادگاهی که رأی را صادر کرده است تقدیم می‌کند. درخصوص دادگاه صالح برای رسیدگی به اعتراض ثالث اجرایی، اختلاف‌نظر وجود دارد. برخی دادگاه صادرکنندۀ حکم را صالح می‌دانند و عده‌ای بر این باورند که دادگاه مجری حکم صالح برای رسیدگی است. برخی نیز هر دو را صالح می‌دانند. پذیرش صلاحیت دادگاه مجری حکم، از منطق حقوقی بیشتری برخوردار است. برخی آرای صادره از دیوان عالی کشور و مفاد مواد 26 و 142 قانون اجرای احکام مدنی و دکترین حقوقی مؤید این نظر است.

کلیدواژه‌ها


الف) فارسی
ارفع‌نیا، بهشید و شعبانی، محمدمهدی (1383). اختلاف در صلاحیت محاکم و نحوۀ حل آن، چاپ اول، تهران: بهتاب.
بازگیر، یدالله (1380). تشریفات دادرسی مدنی در آیینۀ آرای دیوان عالی کشور، جلد اول، چاپ اول، تهران: فردوسی.
________(1381). تشریفات دادرسی مدنی در آیینۀ آرای دیوان عالی کشور، جلد دوم، چاپ اول، تهران: فردوسی.
بهرامی، بهرام (1381). اجرای احکام مدنی، چاپ اول، تهران: نگاه بینه.
جعفری‌لنگرودی، محمدجعفر (1372). دانش‌نامۀ حقوقی، چاپ چهارم، تهران: امیرکبیر.
حسینی، سید محمدرضا (1387). قانون اجرای احکام مدنی در رویۀ قضایی، چاپ دوم، تهران: نگاه بینه.
خدابخشی شلمزاری، عبدالله (1382). «اعتراض شخص ثالث نسبت به رأی داور»، ماهنامۀ دادرسی، شمارۀ 39، سال هفتم.
دولاح، عبدالصمد (1390). اعتراض شخص ثالث در دادرسی‌های مدنی، چاپ سوم، تهران: دادگستر.
ذبحی، حسین (1389). اعتراض ثالث اجرایی، چاپ اول، تهران: کیهان.
سلجوقی، محمود و امینی، یدالله (1385). مجموعه نظریه‌های مشورتی، ادارۀ حقوقی وزارت دادگستری درزمینۀ مسائل مدنی، چاپ اول، تهران: دفتر تحقیقات و مطالعات وزارت دادگستری.
شمس، عبدالله (1382). آیین دادرسی مدنی، جلد دوم، چاپ سوم، تهران: میزان.
________.(1373). «ثالث در صحنۀ توقیف»، مجلۀ تحقیقات حقوقی، شمارۀ 21 و 22.
شهبازی‌نیا، مرتضی و اکبری‌دهنو، میثم (1393). «توافق طرفین در تعیین دادگاه صالح با مطالعۀ اصول آیین دادرسی مدنی فراملی»، مجلۀ تعالی حقوق، سال ششم، شمارۀ 9.
قائم‌مقام فراهانی، محمدحسین (1384). «صلاحیت در رسیدگی به امور مدنی»، نشریۀ حقوق دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، شمارۀ 68.
غمامی، مجید و محسنی، حسن (1390). آیین دادرسی مدنی فراملی، چاپ اول، تهران: شرکت سهامی انتشار.
کرامت، قاسم (1376). «مطالعۀ تطبیقی اعتراض شخص ثالث به توقیف اموال»، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید بهشتی.
متین دفتری، احمد (1347). آیین دادرسی مدنی و بازرگانی، چاپ دوم، تهران: چاپخانۀ سازمان چاپ دانشگاه تهران.
محسنی، حسن (1391). ترجمۀ آیین دادرسی مدنی فرانسه، چاپ دوم، تهران: شرکت سهامی انتشار.
________ و رضایی‌نژاد، همایون (1390). «شکایت ثالث از عملیات اجرایی در مقایسه با اعتراض ثالث به رأی»، مجلۀ حقوق خصوصی، دورۀ هشتم، شمارۀ اول.
مهاجری، علی (1381). شرح قانون اجرای احکام مدنی، جلد دوم، چاپ اول، تهران: گنج دانش.
نوین‌کاشانی، عبدالمبین (1350). «اعتراض شخص ثالث»، مجلۀ کانون وکلا، شمارۀ 118.
 
ب) انگلیسی
Principles of transnational civil procedure, by the American law unidroit, 2004.