شرط انکار منافع در معاهدات سرمایه‌گذاری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه حقوق خصوصی دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

2 دانشجوی دورۀ دکتری حقوق تجارت بین‌الملل و سرمایه‌گذاری خارجی

چکیده

     امروزه تحت قواعد حقوق بین‌الملل سرمایه‌گذاری، حق سرمایه‌گذاران خارجی برای طرح دعوا به‌طور مستقیم علیه دولت میزبان به رسمیت شناخته شده است. این حق اغلب در معاهدات دو یا چندجانبۀ سرمایه‌گذاری برای سرمایه‌گذاران خارجی مقرر می‌شود. با این حال این قاعده در حال حاضر توسط رویه‌هایی متقلبانه برای جلب حمایت معاهدات سرمایه‌گذاری که در ادبیات حقوق بین‌الملل سرمایه‌گذاری به خرید معاهدهموسوم شده، در معرض تهدید قرار گرفته است. توضیح آنکه سرمایه‌گذاران برای انتفاع از معاهداتی که شرایط مطلوبی دارند و میان دولت میزبان و دولت‌های دیگری به‌جز دولت متبوع آنها منعقد شده است، دست به طراحی و اتخاذ روش‌هایی زده‌اند تا تابعیت دولت‌های عضو معاهدات مدنظر را کسب کنند و از این طریق از مزایای معاهدات مربوط منتفع شوند. این روش‌ها گاه توسط سرمایه‌گذاران بومی که واجد تابعیت دولت میزبان هستند نیز به‌کار رفته است. دولت‌های میزبان برای مقابله با پدیدۀ خرید معاهدات راهکارهای گوناگونی اندیشیده‌اند. یکی از این تدابیر تنظیم متن معاهدات به‌‌صورتی است که پیش از بروز اختلاف و مطرح شدن اختلاف در مرجع داوری مقرر در معاهده، امکان بهره‌مندی سرمایه‌گذاری که دولت متبوع آن طرف معاهده با دولت میزبان نیست، از معاهدۀ مربوطه فراهم نشود. گنجاندن شرط موسوم به «شرط انکار منافع» در معاهدات سرمایه‌گذاری ابزاری است که برای این منظور به‌کار می‌رود. هدف این مقاله بررسی مفهوم، تاریخچۀ پیدایش و تحول این شرط در بوتۀ عمل است، به‌نحوی که نمایانگر میزان کارایی آن در مقابله با اتخاذ رویه‌های متقلبانه باشد.

کلیدواژه‌ها


Efe,Azaino Uzezi,(2013). “Nationality/treaty shopping: can host countries shift the wheat from the chaft?”, CEPMLP annual review (CAR). vol 16.

Roserlbloom, H. David, (1994). “Derivative benefits: Emerging US treaty policy”. Intertax 22.2: 83-86.

Lowenfeld, Andreas, (2008). International Economic Law, Oxford University Press, Second edition.

Mistelis, Loukas A. & ,Baltag,Crina Michaela (‌2008). “Denial of Benefits and Article 17 of the Energy Charter Treaty”, Penn State Law Review, 113.

Walker, Herman.,(‌1956). “Provisions on Companies in United States Commerical Treaties”, American Journal of International Law.

Alschner, Wolfgang,(2013). “Americanization of the BIT Universe:the Influence of Friendship, Commerce and Navigation Treaties on Modern Investment Treaty Law”, Goettingen Journal of International Law, 5.

Campbell Mclachlan, Laurence Shore, & Matthew Weiniger, (2007) International Investment Arbitration: Substantive Principles, Oxford University Press

Schreuer, Christoph H. (‌2009) .The ICSID Convention: a commentary, Cambridge University Press.

Rodolf  Dolzer & Christophe Schreuer (‌2008). Principles of International Investment Law, Oxford University Press.

P.B.Gann, (1985). “The US Bilateral Investment Treaty Program”, Stanford Journal of International Law,21.

Behlman, Jordan,(2013). “Out on a Rim: Pacific Rim's Venture into CAFTA's Denial of Benefits Clause”, University of Miami, Inter-American Law Review,45.

UKPE, ANIEKAN, (2012). “Applicability Of The MOST-FAVOURED-NATION Clause to Dispute Settlement Provisions in Bilateral Investment Treaties: A Uniform Approach?”, CEPMLP annual review (CAR ,Vol 11.

Plama Consortium Ltd. v. Republic of Bulgaria, ICSID Case No. ARB/03/24, Decision on Jurisdiction, 119, 20 I.C.S.I.D. Review.—FILJ 262 (2005)

Ltd. Liab. Co. AMTO v. Ukraine,(2008), SCC Arbitration No. 080/2005, Final Award, 64.

Gadelshina, Elvira R.,( 2012). “Burden of Proof under the ‘Denial-of-Benefits’ Clause of the EnergyCharter Treaty: Actori Incumbit Onus Probandi?”, Journal of International Arbitration, 29.3.

Yukos Universal Unlimited (Isle of Man) and The Russian Federation, PCA ,(2009) ,Case No. AA 227, Interim Award on Jurisdiction and Admissibility, 458.

Chalker, (J. 2006). Making the Energy Charter Treaty Too Investor Friendly: Plama Consortium Limited v. the Republic of Bulgaria, Transnational Dispute Management ((TDM) .

Pan American Energy LLC and BP Argentina Exploration Company v. The Argentine Republic, ICSID Case No. ARB/03/13 .

Tokios Tokelés v. Ukraine, ICSID Case No. ARB/02/1.

Pac Rim Cayman LLC v. Republic of El Salvador, ICSID Case No. ARB/09/12 - No.4.67.

Gastrell, Lindsay, and Paul-Jean Le Cannu (2015). Procedural Requirements of ‘Denial-of-Benefits’ Clauses in Investment Treaties: A Review of Arbitral Decisions. ICSID Review 30.1.