خسارات تنبیهی در مسئولیت ناشی از نقض قرارداد جستاری در غایت مسئولیت قراردادی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه حقوق دانشگاه شهید بهشتی

2 دانشیار گروه حقوق دانشکدۀ حقوق دانشگاه تربیت مدرس

3 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

     خسارات تنبیهی در کامن‌لا نهادی شناخته‌شده است. رویکرد مرسوم در کامن‌لا عدم اعمال خسارات تنبیهی در مسئولیت قراردادی است. مبانی اصلی این دیدگاه عدم شناسایی امکان بازدارندگی و تنبیه در مسئولیت قراردادی و تباین خسارات تنبیهی با نقض کارامد است. مقالۀ حاضر در پی طرح و بررسی این پرسش است که براساس کدام مبانی می‌توان خسارات تنبیهی را در مسئولیت قراردادی شناسایی و اعمال کرد؟ آیا در نظام مسئولیت قراردادی فرانسه و ایران توجیه نظری برای نیل به این مقصود وجود دارد؟ به‌نظر می‌رسد کهمسئولیت قراردادی در ایران و فرانسه در کنار ترمیم زیان‌های ناشی از عهدشکنی، بازدارندگی و تنبیه را هم در نظر دارد. مقالۀ حاضر در پی اثبات این دیدگاه است که رفتار عهدشکن و وجود عنصری که تنبیه را توجیه می‌کند، شاخص اعمال و شناسایی خسارات تنبیهی است؛ خواه این رفتار ضمن نقض تعهد قراردادی رخ داده باشد یا ارتکاب عمل موجد مسئولیت قهری.

کلیدواژه‌ها


الف) فارسی

بادینی، حسن (1383)، «هدف مسئولیت مدنی»، فصلنامۀ حقوق،ش 66، زمستان.

ژوردن، پاتریس (1391)، اصول مسئولیت مدنی، چ 3، ترجمۀ مجید ادیب، تهران: میزان.

شهیدی، مهدی (1386)، حقوق مدنی، چ 3، ج 4، آثار قراردادها و تعهدات؛ تهران: مجمع علمی و فرهنگی مجد.

عبدالهی، محسن (1383)، «خسارات تنبیهی در حقوق بین‌الملل»، مجلۀ حقوقی بین‌المللی، دورۀ 21، ش 30، بهار و تابستان.

قاسمی حامد، عباس؛ خسروی فارسانی علی و فهیمه آقابابایی (1392)، «خسارت تنبیهی در حقوق ایران»، مجلۀ حقوقی دادگستری، ش 81، بهار.

قاسمی حامد، عباس و علیرضا نواریان (1390)، «نظریۀ نقض کارآمد مطالعۀ تطبیقی و انتقادی در حقوق آمریکا»، تحقیقات حقوقی، ویژه‌نامه، ش 7، زمستان.

عالی پناه، علیرضا (1387)، «بررسی تطبیقی دیه و خسارات تنبیهی در فقه امامیه و نظام حقوقی کامن‌لا»، پژوهشنامۀ حقوق اسلامی، دورۀ 9، ش 27، صص 37-67.

کاتوزیان، ناصر (1383)،قواعد عمومی قراردادها، چ 4، ج 4، تهران: شرکت سهامی انتشار.

----------- (1390)، مسئولیت ناشی از عیب تولید، چ 3، انتشارات دانشگاه تهران.

کلینی، محمدیعقوب (1407ق)، اصول کافی، ج 5، تهران: دارالکتب الاسلامیه.‌

محقق داماد، سید مصطفی (1390)، نظریۀ عمومی شروط و التزامات در حقوق اسلامی، تهران: مرکز نشر علوم اسلامی، چ دوم

نجفی­خمینی، محمدجواد (۱۳۹۸ ق). تفسیر آسان، چ 1، ج 10، تهران: انتشارات اسلامیه.

ندرتی کلوانق، اکبر (1386)، مطالعۀ تطبیقی خسارت تنبیهی، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد حقوق خصوصی دانشگاه تهران (پردیس قم).

 

ب) خارجی

Owen I David G (1994), “Punitive Damage Awards in Product Liability Litigation: Strong Medicine or Poison Pill?: A Punitive Damages Overview: Functions, Problems, and Reform. Villanova Law Review,  39  363.

Sullivan Timothy J (1977), “Punitive Damages in the Law of Contract The Reality and the Illusion of Legal Change”,Innesota Law Review. Vol. 61:207 pp:207-252.

Ralph Cunnington (2006), Should punitive damages be part of the judicial arsenal in contract cases? 26(3) Legal Studies 369 at 370.

Mc Gregor, Harvey (2009), McGregor on Damages,London: Sweet & Maxwell, 18th ed. 420-452.

Henry Mather (1999), Contract Law and Morality, Greenwood press(Westport,ct).

Beever Allan. (2003).The Structure of Aggravated and Exemplary Damages' 23 Oxford Journal of Legal Studies87 at 98.

Dodge Williams (1999), “The Case for Punitive D amages in Contracts”,Duke law journal, Vol, 48, FEBRUARY NUMBER 4.

holmes OV (1881), Common Law,published by little,Brown and company.

Smith, Stephen A( 2004), Contract Theory,Cambridg University Press.

McBride Nicholas (1995), A Case for Awarding Punitive Damages in Response to Deliberate Breaches of Contract' 214 Anglo-American Law Review 369 at 379.

Coci Lauree (2015), It's Time Exemplary Damages Were Part of the Judicial Armor, The University of Western Australia Law Review, Vo 40y,pp1-38.

Posner Richrad A (1998), Economic Analysis of Law (5th ed.).

Treitel G.H (1988), Remedies for Breach of Contract, Oxford University Press.

Véronique Wester-Ouisse and Thomas Thiede (2010),Punitive Damages in France: A New Deal? A Commentary on Cour de Cassation (France), 1st civil chamber, 1 December , case no 1090, Case Commentary, JETL 1/2012,pp.115-122.

H. Koziol, V. Wilcox (2009), Punitive Damages: Common Law and Civil Law Perspectives, Tort and Insurance Law, vol. 25, Germany.

Calleros Charles (2006), Punitive Damages, Liquidated Damages and Clauses Penales in Contract Actions: A Comparative Analysis of the American Common Law and the French. CIVIL CODE∗BROOK. J. INT’L L. [Vol. 32:1pp.68-119.

http://www.justice.gouv.fr/art_pi x/RAPPORTCATALASEPTEMBRE2005.pdf.

Slawson,w.Dawid(1996),binding promises,the late20th- century reformation of contract law,Princeton University Press.

Carbonier Jean (2000), Droit Civil, tome 4, les obligation 22 edition, refondue, presses, universitaires de france.

Zimmerman,reinhard (1996), The Law of Obligations,Roman Foundations of the Civilian Tradition, Oxford University Press.

Joseph M. Perillo, Misreading Oliver Wendell Holmes (2000), On Efficient Breach and

Tortious Interference, 68 FORDHAM L. REV. 1085.

G. Viney, Rapport de synthèse, colloque (2002), Faut-il Moraliser le Droit Français de la Réparation du Dommage?, LPA, 20 novembre.

B. Audit (2006), Droit International Privé, Economica, 4th ed., no 802, p. 646.

F. Terré Ph Simler Y Lequette (2005), Droit civil, Dalloz, 9th ed., no 597.

Georges Cavalier, Jean Sébastien Quéguiner (2007), Punitive Damages and French Public Policy, Lyon Symposium, France Nagoya University, Japan/Freiburg University, Germany Oct. 4-5.

starc boris.(1947), Essai d'une théorie générale de la responsabilité civile considérée en sa double fonction de garantie et de peine privée. L. Rodstein . Paris 

dawinder s,sidhu (2006), “The Immorality and Inefficiency of an Efficient Breach”, Transactions: The Tennessee Journal of Business Law, Vol. 8, p. 61,