تحلیل حقوقی ماهیت توافقنامۀ داوری با تأکید بر جایگاه حقوقی داور

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد بازنشستۀ گروه حقوق خصوصی دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

2 دانشیار گروه حقوق خصوصی دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

3 دکتری حقوق خصوصی دانشگاه تهران (پردیس بین المللی کیش)

چکیده

      تبیین ارکان یک توافقنامۀ داوری و تحلیل آن در پیوند با قواعد عمومی قراردادها در حقوق ایران، در تعیین نوع و میزان اعتبار این توافقنامه‌ها و همچنین جایگاه حقوقی داور تأثیر اساسی دارد. به‌علاوه همین تحلیل، در نوع و میزان مسئولیت داور مؤثر است. در این مقاله با بررسی نظریات موجود در خصوص جایگاه حقوقی داور از جمله «شبه‌قضایی بودن» یا «قراردادی» بودن آن، پس از ذکر محاسن و معایب هر یک از دید داور و طرفین اختلاف و منطق حقوقی، میزان و نوع مسئولیت داور در هر یک از این نظریات بررسی و با در نظر گرفتن وجود یک توافقنامۀ داوری در هر دو صورت، تأثیر این توافقنامه بر جایگاه حقوقی و برعکس مطالعه می‌شود. در ادامه با ارائۀ تحلیلی کارکردگرایانه در خصوص ماهیت حقوقی یک توافقنامۀ داوری تفسیری منعطف با عنوان نظریۀ «قرارداد در قرارداد» ارائه می‌شود که دربردارندۀ محاسن هر دو نظریۀ قراردادی و شبه‌قضایی است و تا حد امکان از معایب آنها خواهد کاست. در بخش پایانی، سمت داور و طرفین در برابر یکدیگر مبتنی بر همین تحلیل، بیان و با نقد نظریات مختلف در خصوص سمت داور، نظریۀ «قاضی خصوصی» به‌عنوان مناسب‌ترین دیدگاه در خصوص سمت داور مطرح می‌شود.

کلیدواژه‌ها


الف) فارسی

  1. ایزانلو، محسن (1390). شروط محدودکننده مسئولیت در قراردادها، چ سوم، نشر بنیاد حقوقی کاتوزیان.
  2. جنیدی، لعیا؛ مسعودی، رضا (1395). «مطالعۀ تطبیقی وضعیت شرط مکتوب بودن در توافقنامه‌های الکترونیکی داوری»، مطالعات حقوق تطبیقی، دورۀ 7، ش 1، ص 77 - 15.
  3. جنیدی، لعیا (1376). قانون حاکم در داوری‌های تجاری بین‌المللی، چ اول، تهران: دادگستر.
  4. خدری، الح (1394). «دادرسی منصفانه در داوری تجاری بین‌المللی»، مطالعات حقوق تطبیقی، دورۀ 6، ش 2، ص 540 – 519.
  5. دشتی، محمدرضا؛ کریمی، عباس (1392). «مطالعۀ تطبیقی قرارداد داوری؛ رضایی یا تشریفاتی»، مجلۀ مطالعات حقوق تطبیقی، دورۀ 4، ش 1، ص 99-115.
  6. کاتوزیان، ناصر (1389). اعتبار امر قضاوت‌شده در دعوای مدنی، تهران: میزان، چ هشتم.
  7. نهرینی، فریدون (1391). ایستایی اجرای حکم دادگاه، تهران: گنج دانش، چ اول.
 

ب) خارجی

8. Arnold, Manfred,(1999). “What price immunity of arbitrators?”,international journal of  Arbitration, July 1999.

9. Andrés Jana L. (2015). 'International Commercial Arbitration in Latin America: Myths and Realities' (2015) 32 Journal of International Arbitration, Issue 4, pp. 413–446

10.Bristow, David (2000). “The gathering storm of arbitrators’ and mediators’ liability” in Alternative Dispute Resolution Journal, 2000, pp.220-238

11.Gary B. Born(2014), International Commercial Arbitration (Second Edition), vol  I: International Arbitration Agreements, Kluwer Law International

12.Choi, S. J. (2003). Problem with Arbitration Agreements, The. Vand. J. Transnat'l L., 36, 1233.

13.Frank, Susan,( 2000). “The liabilty of international arbitrators: a comparative análisis and proposal for qualified immunity”, New York Law School Journal of International and Comparative Law, vol. 20, nº 1, 2000.

14.González Soria, Julio(2011). Comentarios a la Ley de Arbitraje. Número de Edición: 2, Fecha Edición: 27/10/2011

15.Hunter, Martin,( 1993). “The immunity of arbitrators”, Arbitration International, vol. 9, no. 3, 1993.

16.Ju Hong-Lin and Shore Laurence (2006). Independence, impartiality and Immunity, 2006.

     Lew, Julian, Mistellis Loukas, Kröll, Stephan (2003). Comparative International Commercial Arbitration, 2003.

17.Mourre, Alexis, (2006).“Arbitration and criminal law. Reflections on the duties of the arbitrator”, Arbitration International, Vol 22, Issue 1, 1 March 2006

18.Mustill, M. J., & Boyd, S. C. (1989). The law and pratice of commercial arbitration in England. Butterworths.

19.Tsakatoura, Anastasia(2002). “The immunity of arbitrators”, Inter-lawyer Law Forum Directory, 20 June 2002.

20. Blackaby, N., Partasides, C., Redfern, A., & Hunter, M. (2009). 1. An overview of international arbitration. Redfern and hunter on international arbitration, 1-83.

   Rowley, William, Kent, David and Koehnen, Markus, (1967).“Recent developments in International Commercial Arbitration”.

21.Samuel, Adam (2004).  'Arbitration, Alternative Dispute Resolution Generally and the European Convention on Human Rights' (2004). 21 Journal of International Arbitration, Issue 5, pp. 413–437

22.Sanders, Pieter,( 2004). The work of UNCITRAL on arbitration and conciliation.

23.Stepanowich, Thomas and Kaskall, Peter (2000). Commercial arbitration at its best.

24.Von der Berg (1990). The immunity of arbitrators.

25.Caron, D. D. (1990). The Nature of the Iran-United States Claims Tribunal and the Evolving Structure of International Dispute Resolution, The American Journal of International Law, 84(1), 104-156.

26.Redfern, A. (2004). Law and practice of international commercial arbitration. Sweet & Maxwell.

 

Cases:

27.Cereals S.A. V Tradax Export S.A

28.Cort v AAA, 795, F Supp. 970, at 973

29.K/S Norjarl A/S v. Hyundai Heavy Industries Co. Ltd., [1991]

30.Zittrer v Sport Mask Inc, Supreme Court of Canada, 1988.24.March 

31.Donaldson J. in Bremer Schiffban v. South India ShippingCorp. Ltd 1981 jan.22

32.Antoine v. Bryer & Anderson, 429, 435-36 (1992).

 

Arbitration codes:

33.ICC Arbitration Rules of 1975 and 1998

34.LCIA Rules of 1998

35.AAA International Arbitration Rules of 1998

36.VIAC Rules of 2001

37.NAI Rules of 2001

38.DIS Arbitration Rules of 1998

39.SCC Arbitration Rules of 1999

40.NATIONAL ARBITRATIONS LAWS

41.The Argentina arbitration rules

42.The Canadian Arbitration rules

43.The Dutch Code of Civil Procedure

44.The Swiss Private International Law Act

45.The German Code of Civil Procedure

46.The Italian Code of Civil Procedure

47.The UK Arbitration Act

48.The Greece Arbitration code

49.Finland Arbitration code

50.UNCITRALMODEL LAW