گذری بر داوری مبتنی بر انصاف و کدخدامنشی در حقوق تطبیقی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه حقوق دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

یکی از مزایای داوری، علاوه‌بر حذف تشریفات، انعطاف در رسیدگی ماهوی به اختلاف است. داور می‌تواند با اختیاری که از طرفین به‌دست می‌آورد، رسیدگی خود را بر مبنای انصاف قرار دهد و به‌صورت کدخدامنشانه قضاوت کند. اختیاری مهم که در مراجع قضایی معمول نیست، اما داور به‌خوبی می‌تواند از آن استفاده کرده و رأی عادلانه صادر کند. شناسایی این اختیار در عین حال، سرنوشت‌ساز است، زیرا طرفین و مراجع قضایی کنترل‌کننده باید بدانند داور براساس کدام مبانی و قواعد، به نتیجۀ مورد نظر دست یافته است؟ روح مشترک این نوع داوری‌ها که با عناوین مختلف معرفی می‌شوند، پرهیز از قواعد سخت و خشک قانون و پناه بردن به معیارهای منعطف برای تعدیل شرایط طرفین است. با این حال، این معیار، خود نیز ابهام دارد و ازاین‌رو شایسته است با نگرشی تطبیقی به این داوری، دقت در رویه‌های قضایی و اندیشه‌های حقوقی، آن را قابل کنترل و قابل درک کرد. موضوع مقالۀ حاضر شناسایی داوری مذکور و مفاهیم مرتبط با آن است.

کلیدواژه‌ها


الف) فارسی

1. خدابخشی، عبدالله(1396). حقوق داوری و دعاوی مربوط به آن در رویۀ قضایی، چ پنجم، تهران: شرکت سهامی انتشار.

2. شهبازی‌نیا، مرتضی(1390). داوری و انصاف، مجموعه مقالات همایش صدمین سال تأسیس نهاد داوری در حقوق ایران، چ اول، مؤسسۀ مطالعات و پژوهش‌های حقوقی شهر دانش.

3. شیروی، عبدالحسین (1391). داوری تجاری بین‌المللی، چ اول، تهران: سمت.

4. صفایی، سید حسین (1390). «داوری براساس انصاف و داوری با اختیار صلح»، مجموعه مقالات همایش صدمین سال تأسیس نهاد داوری در حقوق ایران، چ اول، تهران: مؤسسۀ مطالعات و پژوهش‌های حقوقی شهر دانش.

5. کلی، جان (1382). تاریخ مختصر تئوری حقوقی در غرب، ترجمۀ دکتر محمود راسخ، چ اول،تهران: طرح نو.

6. محسنی، حسن (1394). آیین دادرسی مدنی فرانسه، ج 2، چ اول، تهران: شرکت سهامی انتشار.

ب) خارجی

7. Belohlávek, Alexander J., (2013). Arbitration Law of Czech Republic: Practice and Procedure, Juris Publishing, Inc., New York.

8. Berger, K.P, (1993). International Economic Arbitration, Boston: Kluwer Law and Taxation Publisher Deventel.

9. Born, Gary (2001). International commercial arbitration: commentary & materials, Kluwer Law International, Boston, 2nd edition.

10. Bühring-Uhle, (2006). Arbitration and Mediation in International Business, Kluwer Law International.

11. Dumisic, Amir, (2009). advantage of amicable international arbitration:characteristics and scope of arbitrator powers, master thesis, University of Oslo.

12. Loquin, Eric (1982). L'amiable composition en droit comparé et international, contribution à l'étude du non-droit dans l'arbitrage commercial, Revue internationale de droit comparé, Vol 34, No, 2.

13. Etienne, Van Bladel, (1999). “Arbitration in the building industry in the Netherlands”, Dispute Resolution Journal, V. 54, Issue 2.

14. Herboczkova, Jana, (2008). Amiable Composition in International Commercial Arbitration, Faculty of Law, Masaryk University.

15. Hilgard, Mark and Elisa Brude, Ana, (2014). “Unauthorised Amiable Compositeur?”, Dispute Resolution International, V. 8, N. 1.

16. Jemielniak, Joanna (2014). Legal Interpretation in International Commercial Arbitration, Ashgate Publishing, Ltd.,

17. Lew, Julian D. M., Loukas A. Mistelis, Stefan Kröll, (2003). Comparative International Commercial Arbitration, Wolters Kluwer Law & Business.

18. Kiffer, Laurence, (2008). “Nature and Content of amiable composition”, International Business Law Journal, N.5.

19. Kühn, W, (1997). Choice of Substantive Law in the Practice of International Arbitration, International Business Lawyer,V.4.

20. Kyriaki, Noussia, (2014). Reinsurance Arbitrations, Springer Science & Business Media.

21. Redfern, Alan, Hunter, Martin, (2004). Law and Praktice of International Commercial Arbitration. Sweet and Maxwell.

22. Ripert, Georges, La Régle Moral Dans Les Obligations Civiles, 4éme édition, paris, 1949.

23. Rubino-Sammartano, Mauro, (2014). International Arbitration Law and Practice Kluwer Law Internation, Third Edition.

24. Shiffer, Larry P, (2007). Honorable Engagement Clause-But I thought that I had legalcontract,in:https://www.duo.uio.no/bitstream/handle/10852/22183/91117.pdf?sequence=1.

25. Stephanie T. Dunn and Corey, Todd and Leah M, Quadrino, (2006). A Gentlemen’s Agreement: The Impact of Honorable Engagement Clauses In U.S. And English Reinsurance Agreements And Arbitration Today, MEALEY’S LITIGATION REPORT: Reinsurance, V. 16.

26. Task force on Amiable composition and ex aequo et bono arbitration, Interim Report, (2008). March, ICC.

27. Trakman, Leon, (2008). Ex aequo et bono; De-Mystifying an ancient Concept, Chicago Journal of International Law, V. 8, N. 2.

28. Weinberg. K.S, (1994). Equity in International Arbitration: How fair is fair? A Study of Lex Mercatoria and Amiable Composition, Boston University International Law Journal, N.12.

29. Yu, H.L, (1999). Section 46 (1) (b) of the English Arbitration Act 1996: its past and future, International Arbitration Law Review.