ضرورت موافقت زوج برای خروج زوجه از کشور

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار پژوهشکدۀ زنان دانشگاه الزهرا

2 استادیار گروه فقه و حقوق دانشگاه آزاد واحد اسلامشهر، تهران، ایران

چکیده

 براساس مبانی فقه امامیه، خروج زوجه از منزل منوط به اذن زوج است. در نظام حقوقی ایران، خروج از کشور برای زنان متأهل، منوط به موافقت کتبی شوهر و در موارد اضطراری، اجازۀ دادستان است. این قانون با چالش‌های متعددی مانند استقراء ناقص و وجود نقاط ضعف در شناخت دقیق ماهیت و مصادیق اضطرار و التزام دخالت دادستان در قرارداد خصوصی نکاح روبه‌روست. پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی پیرامون مادۀ 19 و بند 3 مادۀ 18 قانون گذرنامه و اصلاحیۀ آن در مسائلی مانند اطلاق یا تقیید حق منع شوهر و طریقیت یا موضوعیت داشتن موافقت شوهر، تأمل کرده و به راهکارهایی جهت برون‌رفت از مشکلات حقوقی ناشی از آن دست یافته است که اسقاط حق منع شوهر و عدم لزوم صدور اجازۀ دادستان در برخی موارد، حکومت قاعدۀ لاضرر بر ادلۀ حق منع شوهر و عدول از عنوان اضطرار به‌عنوان عسر و حرج، از جملۀ آنهاست.



 

کلیدواژه‌ها


1. امامی، سید حسن (بی‌تا). حقوق مدنی، تهران: انتشارات اسلامیه.

2. بستان (نجفی)، حسین (1396). جامعه‌شناسی خانواده با نگاهی به منابع اسلامی، چ پنجم، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.

3. تبریزی، ابوطالب تجلیل (1421ق). التعلیقة الاستدلالیة علی تحریر الوسیلة، چ اول، تهران: مؤسسۀ تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).

4. جزیری، عبدالرحمن، سید محمد یاسر مازح (1419ق). الفقه علی المذاهب الاربعة و مذهب اهل البیت علیهم السلام، چ اول بیروت: دارالثقلین.

5. حلّی، محمدبن حسن بن یوسف (فخرالمحققین) (1387). ایضاح الفوائد فی شرح مشکلات القواعد، چ اول، قم: مؤسسۀ اسماعیلیان.

6. خویی، محمدتقی (1410ق). مبانی العروة الوثقی، الطبعة الاولی، قم: نشر لطفی.

7. طباطبائی، سید محمدحسین (بی‌تا). المیزان فی تفسیر القرآن، قم: جامعۀ مدرسین حوزۀ علمیۀ قم.

8. عاملی (شهید ثانی)، زین‌الدین بن علی (1410ق). الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة، چ اول، قم: کتابفروشی داوری.

9. عکبری بغدادی (شیخ مفید) ابی عبدالله بن محمدبن محمدبن نعمان (بی‌تا). المقنعة، مؤسسۀ تحقیقات و نشر معارف اهل البیت (ع).

9. العلامة الحلی، ابی منصور حسن بن یوسف بن مطهر (1413ق). قواعد الاحکام، قم: مؤسسۀ نشر اسلامی.

10. کاتوزیان، امیر ناصر (1392). فلسفۀ حقوق، تهران: شرکت سهامی انتشار.

11. موحدی لنکرانی، محمدفاضل (1415ق). جامع المسائل، چ اول، قم: نشر امیر قلم.

12. محقق داماد، سید مصطفی (1383). قواعد فقه، تهران: مرکز نشر علوم اسلامی.

13. المحقق السبزواری، محمدباقر بن محمد (1423ق). کفایة الاحکام، الطبعة الاولی، قم: مؤسسة النشر الاسلامی التابعة لجماعة المدرسین بقم المشرفة.

14. محقق حلی، ابوالقاسم، نجم‌الدین جعفر بن حسن (بی‌تا). شرائع الاسلام، قم: دارالهدی للطباعة والنشر.

18. المکی العاملی (شهید ثانی)، زین‌الدین بن علی (1413ق). مسالک الافهام،‌ قم: مؤسسۀ المعارف الاسلامیه.

20. المحقق الحلی، ابوجعفر نجم‌الدین جعفر بن حسن (1409ق). شرایع الاسلام،‌ قم: امیر.

15. نجفی، محمدحسن (1401ق). جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام، تهران: المکتبة الاسلامیة.

16. ---------- (1314ق). جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام، بیروت: دارالاحیاء التراث العربی.

17. هدایت‌نیا، فرج‌الله (1388). فلسفۀ حقوق خانواده، تهران: شورای فرهنگی اجتماعی زنان.