ارزش اثباتی اسناد راجع به ملک در جریان ثبتی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه حقوق خصوصی و اسلامی دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

2 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشگاه آزاد اسلامی یزد

چکیده

   هر ملکی که موضوع اظهارنامۀ ثبتی قرار می‌گیرد تا زمانی‌که در دفتر املاک به ثبت نرسیده و سند مالکیت برای آن صادر نشده است، ملک در جریان ثبتی است و دارای مراحل زیر است: 1. ثبت اظهارنامه، 2. نشر آگهی‌های نوبتی، 3. انقضای مهلت اعتراض به آگهی‌های نوبتی و عدم وصول اعتراض، 4. وصول اعتراض در مهلت، 5. صدور رأی قطعی به نفع متقاضی ثبت یا معترض ثبتی، 6. انتشار آگهی تحدید حدود و 7. تمام شدن مرحلۀ تحدید حدود و حل اختلافات ناظر به این امر. با مرحلۀ ثبت در دفتر املاک و صدور سند مالکیت، ملک از وصف در جریان ثبتی خارج می‌شود. در این مقاله با بررسی قوانین و مقررات و نیز رویه‌های ثبتی ثابت شد که در مراحل اول، دوم و چهارم، وضعیت ملک در جریان ثبتی، ارزش اثباتی در حد یک اماره یا بخشی از یک اماره را دارد. در مراحل سوم و ششم نسبت به اصل مالکیت، ارزش اثباتی سند رسمی برای وضعیت املاک در جریان ثبتی به اثبات رسید، درحالی‌که نسبت به حقوق ارتفاقی و حدود، همچنان این وضعیت ارزش اماره دارد. در مرحلۀ چهارم (علاوه‌بر ارزش پیش‌گفته) و نیز مرحلۀ پنجم، ارزش اثباتی آرای قضایی صادره در خصوص مورد حکومت دارد. مرحلۀ هفتم همانند مرحلۀ هشتم، به‌نظر می‌رسد ارزش اثباتی سند مالکیت رسمی نسبت به اصل مالکیت و نیز حدود و حقوق ارتفاقی وجود داشته باشد، اگرچه این ارزش مشروط به صدور سند مالکیت و مقید به آن است.

کلیدواژه‌ها


  1. آقا جعفری، سمانه (1389). بررسی علل اختلافات و اشتباهات ثبتی در حقوق ایران، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، تهران: دانشکدۀ حقوق مرکز پیام نور.
  2. احدی، سیف‌اله (1395). ملکیت متزلزل (تحلیل فقهی مفاهیم، مصادیق و احکام)، رسالۀ دکتری، مشهد: دانشگاه فردوسی مشهد.
  3. باختر، سید احمد (1383) حقوق ثبت، نشر خط سوم.
    1. بهرامی، داریوش (1397). حقوق ثبت املاک در ایران، چ چهارم، تهران: میزان.
    2. تفکریان، محمود (1395). حقوق ثبت املاک (قانون و مقررات عملیات مقدماتی و ثبت ملک تفکیک، تقسیم، افراز و رفع اختلافات و اشتباهات ثبتی)، چ هجدهم، تهران: مؤسسۀ فرهنگی هنری نگاه بینه.
  4. جعفری لنگرودی، محمدجعفر ( 1382). حقوق ثبت، ج 1، تهران: گنج دانش.
 

  1. حقیقت، علی (1397). ثبت املاک در ایران، تهران: گنج دانش،
  2. سالاری، حسین (1394). محشای قانون ثبت اسناد و املاک، تهران: چراغ دانش.
  3. شهری، غلامرضا (1397). حقوق ثبت اسناد و املاک، تهران: جهاد دانشگاهی (دانشگاه علامه طباطبایی).
  4. فخاری، امیرحسین (1382). جزوۀ اسناد تجاری کارشناسی ارشد حقوق خصوصی، دانشگاه شهید بهشتی.
  5. کریمی، عباس (1378). جزوۀ حقوق اموال، دانشگاه تهران.
  6. ---------- (1386). ادلۀ اثبات دعوا، چ اول، تهران.
  7. کریمی، عباس؛ علاء، مهدی (1396). «نظریۀ ظهور در تصحیح اعمال حقوقی»، دوفصلنامۀ پژوهشنامۀ حقوق خصوصی عدالت، سال چهارم، ش8.
    1. محبی، محمود (1395). حقوق ثبت (تشکیلات و مقررات دفاتر اسناد رسمی و نحوۀ عملی تنظیم و ثبت سند رسمی به ضمیمۀ نمونۀ اسناد تنظیمی دفاتر)، چ دوم، تهران: خرسندی.
    2. موسوی بجنوردی، سید محمد بن حسن (1401ق). قئاعد فقهیه، ج 1، تهران: عروج.
  8. نیک‌دوست، مهدی (1392). تشریفات و اصول حاکم بر صدور سند مالکیت املاک با توجه به آخرین تغییرات قانونی، تهران: کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی.
  9. هاشمی، احمد. «جزوۀ حقوق ثبت اسناد و املاک»، تهران: جهاد دانشگاهی دانشگاه تهران.