تأثیر عدم مشروعیت قرارداد پایه بر اعتباراسنادی با تأکید بر رویکرد محاکم حقوقی ایران در پروندۀ سوءاستفادۀ کلان بانکی (معروف به اختلاس سه هزار میلیاردی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه حقوق خصوصی دانشگاه تربیت مدرس

2 دکتری حقوق خصوصی دانشگاه خوارزمی

چکیده

قرارداد اعتباراسنادی از ترکیب چندین رابطۀ حقوقی شکل می‌گیرد. در برخی موارد ممکن است قرارداد پایه یا قرارداد گشایش اعتبار نامشروع باشد؛ ازاین‌رو این بحث مطرح می‌شود که روابط پایۀ نامشروع بر اعتبار اسنادی چه تأثیری دارد و آیا عدم مشروعیت قرارداد پایه را باید به‌عنوان استثنای اصل استقلال در اعتبار اسنادی پذیرفت؟ در حقوق ایران، مسئلۀ عدم مشروعیت خود قرارداد اعتبار اسنادی و قرارداد پایه در جریان پرونده‌های حقوقی سوءاستفادۀ کلان بانکی مطرح شده است؛ بیشتر قضات، عدم مشروعیت را به‌عنوان استثنای اصل استقلال نپذیرفته و به اجرای قرارداد اعتبار اسنادی و حاکمیت مطلق اصل استقلال رأی داده‌اند. اما در پرونده‌های اخیر انگلیسی قضات به‌طور ضمنی و در مقدمات حکم عدم مشروعیت قرارداد پایه را به‌عنوان استثنای اصل استقلال در اعتبار اسنادی پذیرفته‌اند. مطالعۀ تطبیقی کشورهای کامن‌لا نیز نشان می‌دهد، برخی حوزه‌های قضایی آمادگی پذیرش استثنای دیگری برای اصل استقلال در اعتبار اسنادی را دارند.

کلیدواژه‌ها


1. ابدالی، مهرزاد (1383). «بررسی قراردادهای نامشروع (مغایر نظم عمومی) در حقوق فرانسه، انگلیس و ایران»، فصلنامةعلمی - پژوهشیعلومانسانی، دانشکدة علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس، ش37، ص 22-1.
 
 
2. امامی، سید حسن (1363). حقوق مدنی، ج 1، چ چهارم، تهران: کتابفروشی اسلامی.
3. جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1382). مجموعه محشای قانون مدنی، چ سوم، تهران: گنج دانش.
4. شهیدی، مهدی (1377). حقوق مدنی (تشکیل قراردادها و تعهدات)، تهران: مجد.
5. صفایی، سید حسین (1385). دورۀ مقدماتی حقوق مدنی، ج 2، قواعد عمومی قراردادها، چ چهارم، تهران: میزان.
6. کاتوزیان، ناصر (1385). حقوق مدنی، قواعد عمومی قراردادها، ج 1، چ هفتم، تهران: شرکت سهامی انتشار با همکاری بهمن برنا.
7. موسوی خمینی، روح‌االله (بی‌تا). تحریرالوسیله، المجلد (1 و2)، چ دوم، قم: مؤسسۀ مطبوعاتی دارالعلم.
8. نجف‌آبادی، عباس (1387). «عدم مشروعیت در حقوق قراردادهای انگلستان»، ماهنامۀ کانون ش، 86، ص 88-75.
 
 
9. Alavi, Hamed (2016). “Illegality as an Exception to Principle of Autonomy inDocumentary Letters of Credit; a comparativeApproach, Korea University Law Review, Vol.20:3, pp. 3-20.
10-Amaefule, Chumah (2011). the exceptions to the principle of autonomy of documentary credits, Ph.D. thesis, University of Birmingham.
11-Agasha, Mugasha (2004). Enjoining the beneficiary's claim on a letter of credit or bank guarantee, JBL 515.
12. Enonchong, Nelson, (2006). the Autonomy Principle of Letter of Credit: An Illegality Exception, LMCLQ. .pp. 404 -425.
13. Michelle Kelly-Louw (2008). Selective Legal Aspects of Bank Demand Guarantees, Ph.D. thesis, University of South Africa.
14. Liao, Zhixiong (2015). ” The illegality exception” reconsidered, For the Conference on International Trade and Business Law”, Airlangga University and University of Waikat, pp;1-30
15. Lu, Lu, (2011). the Exceptions in Documentary Credits in English Law, Ph.D. thesis, University of Plymout.
16. Low, Hang Ye, (2010). Grounds for withholding payment in documentary credits, Ph.D. thesis, University of Birmingham.
17.Tettenborn, A.M.,(1984). An Introduction to the Law of Obligations, Butter Worths.