تحلیل اقتصادی تعامل «دسترسی به اطلاعات» و«حفاظت از محرمانگی» در کارکرد اطلاع‌رسانی نهاد ثبت شرکت‌های تجاری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی (مؤسسۀ حقوق تطبیقی)دانشگاه تهران

2 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشگاه تهران(پردیس فارابی)

چکیده

 کارکرد اطلاع‌رسانی از جمله کارکردهای حقوقی مورد انتظار از «سیستم‌های ثبت شرکت تجاری» در دنیا است.اما عدم شفاف‌سازی «مفهوم محرمانگی در اطلاعات شرکت‌های تجارتی» سبب این ابهام شده که ثبت شرکت‌ها چگونه تعامل میان «دسترسی به اطلاعات» و «حفاظت از محرمانگی» را برقرار می‌سازد. این نوشتار مبتنی بر روشی توصیفی-تحلیلی و بر مبنای مطالعۀ تطبیقی مفهوم محرمانگی در حقوق آمریکا که خاستگاه طرح مفهوم حریم خصوصی برای اشخاص حقوقی است، به این نتیجه می‌رسد که اولاً دامنۀ محرمانگی در حوزۀ شرکت‌های تجارتی بسته به نوع شرکت محدود به یکی از دو شاخۀ حریم خصوصی و اسرار تجاری است؛ ثانیاً نظام ثبت شرکت‌ها با سه مدل برای دسترسی به اطلاعات یعنی «مدل آزادی اطلاعات»، «مدل آزادی قراردادی» و «مدل طراحی حق دسترسی به اطلاعات ثبت‌شده» ممکن است مواجه شود که از این میان تأسیس «حق» دسترسی به اطلاعات می‌تواند راهکار تعادلی اتخاذشده توسط سیستم ثبت شرکت‌ها باشد که براساس عملکردی هوشمند و با تمرکز بر مفهوم «نوعی» اطلاعات قابل دسترسی مبتنی بر سنجش نیازمندی ذی‌نفعان اقدام به ارائۀ اطلاعات می‌کند و بر همین اساس به محافظت از قسمتی از اطلاعات شرکت‌ها تحت عنوان محرمانگی منجر می‌شود. امری که علاوه‌بر کاهش «هزینۀ معاملاتی»، «هزینۀ کنترل اطلاعات شرکت‌ها» را هم می‌کاهد.

کلیدواژه‌ها


الف) فارسی
ابراهیمی، مریم (1395). حقوق نقل و انتقال سهام در بورس، تهران: مؤسسۀ مطالعات و پژوهش‌های حقوقی شهر دانش.
انصاری، باقر (1381). «حق مردم بر دانستن»، اطلاع‌رسانی حقوقی، ش 1،ص34-39
_______(1386). «مفهوم، مبانی و لوازم آزادی اطلاعات»، نامۀ مفید، دورۀ 13، ش61، ص 158-137.
_______ (1387). «بررسی و نقد لایحۀ آزادی اطلاعات»، اطلاع‌رسانی حقوقی، دورۀ 6، ش ۱۳، ص 224-205.
_________ (1393). حقوق حریم خصوصی، چ چهارم، تهران: سازمان مطالعات و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها(سمت).
انصاری، مهدی (1393). تحلیل اقتصادی حقوق قراردادها، چ دوم، تهران: جنگل (جاودانه).
باقری، محمود (1385). «اقتصاد مبتنی بر بازار و کاستی‌های حقوق خصوصی»، مجلۀ پژوهش حقوق و سیاست، دورۀ 8، ش19، ص88 -41.
رهبری، ابراهیم (1388). «نقش قراردادهای محدودکننده در حمایت از اسرار تجاری (مطالعه در حقوق آمریکا، انگلستان، فرانسه و ایران)»، فصلنامۀ تحقیقات حقوقی، دورۀ 12، ش142، ص 586-531.
ستوده تهرانی،حسن (1392). حقوق تجارت، ج 2، چ بیست وچهارم، تهران: دادگستر.
شیخی، مریم (1394). اصول حقوق مالکیت فکری، تهران: میزان.
صفار، محمدجواد (1390). شخصیت حقوقی، تهران: بهنامی.
طباطبائی حصاری، نسرین؛ زمانی، محمود (1397). «کارکرد «ثبت شرکت‌های تجاری» در ایجاد اعتماد و امنیت قراردادی»، فصلنامۀ تحقیقات حقوقی، دورۀ 21، ش 82، ص252-227.
طوسی، عباس(1393). تحلیل اقتصادی حقوق شرکت‌ها، تهران: مؤإسسۀ مطالعات و پژوهش‌های حقوقی شهر دانش.
عیسائی تفرشی، محمد (1395). مباحث تحلیلی از حقوق شرکت‌های تجاری، ج 1، چ دوم، تهران: انتشارات دانشگاه تربیت مدرس.
کاویانی، کوروش (1395). حقوق شرکت‌های تجارتی، چ پنجم، تهران: میزان.
کوتر، رابرت؛ یولن، تامس (1392). حقوق و اقتصاد، چ هشتم، ترجمۀ یدالله دادگر و حامده اخوان هزاوه، تهران: انتشارات پژوهشکدۀ اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس و نور علم.
وحیدی، فریده (1395). رژیم حقوقی حاکم بر ثبت شرکت‌های تجاری، تهران: میزان.
یحیی‌پور، جمشید (1390). نظام حاکمیت (راهبری) شرکتی شرکت‌های سهامی در ایران (مطالعۀ تطبیقی با حقوق انگلستان و آمریکا)، پایان‌نامۀ دکتری رشتۀ حقوق خصوصی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه مازندران.
ب) لاتین
Bottega, John A., Powell, Linda F.(2012).“Creating a linchpin for financial data: Toward a universal legal entity identifier”, Journal of Economics and Business ,Vol. 64, Issue 1,pp.105-115.
Chan, Ka Kei & Milne, Alistair (2013). “The Global Legal Entity Identifier System: Will It Deliver?”, Economics Working Papers,pp.1-56.
Fisch, Jill E. (2006),“Measuring Efficiency In Corporate Law: The Role Of Shareholder Primacy”,The Journal Of Corporation Law, Vol.31,pp.637-674.
Friedman, Andrew L., Miles,Samantha (2006), Stakeholders:Theory and Practice, Oxford University Press Inc. , First published
Gardberg, Naomi A.,&  Fombrun,Charles (2006).”Corporate citizenship: Creating intangible assets across institutional environments”, Academy of Management Review, Vol. 31, No. 2 ,pp.329-346
Jensen, Michael C., & Meckling, William H.(1976).”Theory of the Firm: Managerial Behavior, Agency Costs and Ownership Structure”, Journal of Financial Economics (JFE), Vol. 3, No. 4 ,pp.305-360
Keller, Gerald (2014). Statistics for Management and Economics, Cengage Learning, Tenth Edition.
 Kraakman, Reinier, Armour, John, Davies, Paul, Enriques, Luca ,Hansmann, Henry, Hertig, Gerard, Hopt, Klaus, Kanda, Hideki, Pargendler, Mariana, Ringe, W.Georg, Rock, Edward (2017). The anatomy of corporate law(A Comparative and Functional Approach), Oxford University Press,Third edition.
Kundu, Surinder S. (2019). An introduction to Business Statistics, Booklet of Business Statistics, Directorate of Distance Education Guru Jambheshwar University.
McQueen, Rob (2009). A social history of company law Great Britain &the Australian Colonies1854-1920,Ashgate publishing Company
Powell, Linda F.; Montoya, Mark; Shuvalov, Elena (2011).“Legal Entity Identifier: What Else Do You Need to Know?”, Finance and Economics Discussion Series, No. 2011-31,pp.1-18
Pollman, Elizabeth (2014),“A Corporate Right to Privacy”, Minnesota Law Review, Vol. 99, No. 1 ,pp.27-88
Quinto,DavidW.,& Singer, Stuart H. (2009). Trade Secrets:Law and Practice, Oxford University Press, Inc.
The trade associations global LEI proposal (2011). ”requirements for a global legal entity identifier (LEI) solution”, The Global Financial Markets Association (GFMA).
Wolfe, Alan (1993),”The Modern Corporation: Private Agent Or Public Actor?”, Washington and Lee Law Review, Vol. 50, Issue. 4.pp.1673-1696