تحلیلی بر روابط شرط پذیرش مسئولیت/جبران خسارت و انتقال آن به بیمه‌گر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه حقوق خصوصی و اسلامی دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

2 استادیار گروه حقوق دانشکدۀ حقوق و علوم اجتماعی دانشگاه تبریز

چکیده

موضوعات مربوط به مسئولیت‌های ناشی از قرارداد و تسهیم آن، از موضوعات بسیار مهم و حیاتی قراردادهاست که عمدتاً مدت زیادی را در زمان مذاکرات قراردادی به خود اختصاص می‌دهند. براساس اصل اولیۀ حقوقی، هر فردی باید مسئولیت ناشی از افعال و اقوال خود را پذیرا باشد، اما پیچیدگی‌های موجود در قراردادهای صنعتی به‌ویژه حوزۀ نفت و گاز که پروژه‌های بسیار گرانی را به خود اختصاص می‌‌‌دهند از این مرز عبور کرده است و به جهت حرفه‌ای‌بودن طرفین صرف‌نظر از قواعد اولیۀ حقوقی، مسئولیت‌‌های قراردادی را به طرف مقابل یا شخص ثالتی (عمدتاً شرکت‌های بیمه‌ای) منتقل می‌کنند. این سطوح از تخصیص مسئولیت‌های قراردادی که تحت عنوان شرط جبران خسارت، پذیرش مسئولیت و بیمه از آن یاد می‌‌‌شود، درواقع مکانیزم‌هایی هستند که به‌سبب جلوگیری از افزایش بی‌رویۀ هزینه‌های پروژه در خرید پوشش‌‌های بیمه‌‌‌‌ای مضاعف، همچنین جلوگیری از متوقف‌ماندن روند اجرایی پروژه به دلیل اختلافات قراردادی-حقوقی و تخصیص ریسک به طرفی که کارآمدی بهتر در قبول و مدیریت ریسک است، مزیت‌‌های بسیاری دارند. درواقع سؤال اصلی در این خصوص واکاوی تعامل این دو عامل در پذیرش مسئولیت است. تعامل و بر‌هم‌کنش این دو عامل در یکدیگر سبب می‌شود تا عملاً این دو مفهوم به صورت پیوسته و به‌هم‌تنیده بحث و بررسی شوند هرچند ممکن است به موجب برخی رویه‌‌ها در بعضی کشورها مفاد این دو موضوع مستقل از یکدیگر در نظر گرفته شود.

کلیدواژه‌ها


الف) فارسی
ایزانلو، محسن (1387). شروط محدودکننده و ساقط‌کنندۀ مسئولیت، شرکت سهامی انتشار.
________ (1389). «شرط مخالف قائم‌مقامی»، فصل‌نامۀ حقوق، مجلۀ دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دورۀ 40، شمارۀ 4، 57-77.
عباسلو، بختیار و کرمی‌قهی، محسن (1394). «قاعدۀ قائم‌مقامی در حقوق بیمه»، پژوهش‌نامۀ بیمه، سال سی‌ام، شمارۀ 1، 241-267.
کاتوزیان، ناصر و ایزانلو، محسن (1387). مسئولیت مدنی، جلد سوم: بیمۀ مسئولیت مدنی.
نکویی، محمد (1393). «مصادیق بطلان شرط عدم مسئولیت (مطالعۀ تطبیقی)»، فصل‌نامۀ مطالعات حقوق خصوصی، دورۀ 44، شمارۀ 2، 53-273.
ب) انگلیسی
Ernest E, Smith & Co (2010. Materials on International Petroleum Transactions, Rocky Mountain Mineral Law Foundation.
Dezhi Peng, David (editor)(1993). Insurance and Legal Issues in the Oil Industry, International Energy and Resources Law and Policy Series, Dundee University.
Gerald f. Slattery, jr (2014). Indemnity and Insurance in The Texas Oil Patch, Texas, Journal of Oil, Gas, and Energy Law, Vol. 10/1, 100-148.
James W. Bryan (2010). hold Harmless, Indemnity, Subrogation and “Additional Insured” Insurance in Transportation Contracts, Nexsen Pruet P.L.L.C.
John M. Moshonas, John A. Vamplew & Sean R. Lerner, subrogation (2006). basic principles, Emerging Trends and Practical Considerations, white law twining law corporation.
Matthew Skinner & Justin Coss, Subrogation (2006). Allen Arthur Robinsonm.
Mohamed Stevens. "the Role of Insurance in Risk Minimization: The Advantages and Disadvantages of Private and Public Political Risk Insurance", CAR (CEPMLP Annual Review): CAR Vol. 16.